چنانچه بنا كمتر از مقدارى كه از صاحب كار مىگيرد به كارگر بدهد زيادى آن
بر أو حرام است وبايد آن را به صاحب كار بدهد . ولى اگر أجير شود كه
ساختمان را تمام كند وبراي خود اختيار بگذارد كه خودش بسازد ، يا به ديگرى
بدهد در صورتي كه كمتر از مقدارى كه أجير شده به ديگرى بدهد چنانچه خود
أو هم كارى كه ارزش دارد انجام بدهد زيادى آن بر أو حلال مىباشد .
مسأله 2279 - اگر رنگرز قرار بگذارد كه مثلا پارچه را با نيل رنگ كند ،
چنانچه با رنگ ديگر رنگ نمايد حق ندارد چيزى بگيرد بلكه اگر سبب خرابى
يا كمي ارزش پارچه شود ضامن است .
احكام جعاله مسأله 2280 - جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براي
أو انجام مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ، ده
تومان به أو مىدهم وبه كسى كه اين قرار را مىگذارد جاعل وبه كسى كه كار را
انجام مىدهد عامل مىگويند ، وفرق بين جعاله واين كه كسى را براي كارى
أجير كنند ، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه ، أجير بايد عمل را انجام
دهد وكسى هم كه أو را أجير كرده اجرت را به أو بدهكار مىشود ، ولى در جعاله
اگر چه عامل شخص معين باشد مىتواند مشغول عمل نشود وتا عمل را انجام
ندهد جاعل بدهكار نمىشود .
مسأله 2281 - جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قرارداد
كند وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد ، بنابر اين جعاله آدم سفيهى كه مال
خود را در كارهاى بيهوده مصرف مىكند صحيح نيست .
مسأله 2282 - كارى را كه جاعل مىگويد براي أو انجام دهند ، بايد حرام