( مسأله 1655 ) : اگر مرض كسى چند سال طول بكشد ، پس از بهبودى بايد
قضاى روزه رمضان آخر را بگيرد وبراي هر روز از سالهاى پيش يك مد طعام به
فقير بدهد .
( مسأله 1656 ) : كسى كه بايد براي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد ،
مىتواند كفاره چند روز را به يك فقير بدهد .
( مسأله 1657 ) : اگر قضاى روزه ماه رمضان را چند سال تأخير بيندازد بايد
قضا را بگيرد وبراي تأخير در سال أول براي هر روز يك مد طعام به فقير بدهد ،
ولى در تأخير چند سال بعدى چيزى بر أو نيست .
( مسأله 1658 ) : اگر روزه ماه رمضان را عمدى نگيرد بايد قضاى آن را
بجا آورد ، وبراي هر روز يك بنده آزاد كند ، يا دو ماه روزه بگيرد ، يا به شصت
فقير طعام بدهد . وچنانچه تا رمضان آينده قضاى آن روزه را نگيرد ، براي هر روز
يك مد طعام نيز كفاره بدهد .
( مسأله 1659 ) : اگر روزه ماه رمضان را عمدى نگيرد ودر روز چند بار
جماع يا استمناء كند ، كفاره هم مكرر مىشود ; ولى اگر چند بار مبطل ديگرى را
انجام دهد يك كفاره كافى است ، مانند اين كه چند بار غذا بخورد .
( مسأله 1660 ) : پس از مرگ پدر وهم چنين مادر بنابر احتياط لازم ، پسر
بزرگتر بايد قضاى روزه أو را به تفصيلي كه در بحث نماز ( ص 246 ) گذشت بگيرد .
( مسأله 1661 ) : اگر پدر ويا بنابر احتياط لازم مادر ، غير از روزه ماه رمضان
روزه واجب ديگرى را مانند روزه نذر نگرفته باشد ، احتياط واجب آن است كه
پسر بزرگتر قضا نمايد ، واگر پسر بزرگتر قضا نكرد احتياطا ساير فرزندان قضا
نمايند ، ولى اگر براي روزه اى أجير شده ونگرفته باشد قضاى آن بر پسر بزرگ
لازم نيست ، اما اگر اجرت را گرفته ، بايد ورثه از عهده بر آيند .
مسائل روزه در سفر
( مسأله 1662 ) : مسافري كه بايد نمازهاى چهار ركعتي را در سفر دو ركعت