بيان آيه 44
لغت :
1 - انباء - اخبار و مفرد آن نبأ است . ايحاء : القاء معنى به ديگرى بطور مخفى . و ايحاء : فرستادن بسوى انبياء . و اوحى اللَّه اليه يعنى ارسل اليه ( فرستاد بسوى او فرشتهاى را ) . و ايحاء الهام ، و از آنست قول خداوند : و اوحى ربك الى النحل ( پروردگار تو بزنبور عسل وحى فرمود ) و آيه « بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى لَها » يعنى خداى تو معنايى كه اراده داشت به او القاء كرد . عجاج گويد : اوحى لها القرار فاستقرت . يعنى قرار و پايدارى را به او « القا كرد » و او هم پايدارى نمود . و ايحاء اشاره ، گفتهاند : فاوحت الينا و الانامل رسلها ( و اشاره كرد بما و انگشتانش فرستادهء او بودند ) و به اين معنى است گفتهء حقتعالى : فَأَوْحى إِلَيْهِمْ أَنْ سَبِّحُوا بُكْرَةً وَ عَشِيًّا ( اشاره كرد بايشان كه . . . ) و وحى : كتابت و نوشتن نيز هست . رؤبه گويد : فى سور من ربنا موحية در سورههايى : از پروردگار ما نوشته است . قلم : آنچه بدان نويسند و قلم چيزى است كه هر انسانى ميان قوم خود بجولان و حركت ميآورد و قلم چيدن ناخن - مقالم نيزه - كعبهاى آن . و اصل قلم : بريدن كنار چيزى .
اعراب :
ابو على گويد : اذ در آيه ( اذ يلقون ) متعلق است به كنت و كلمه « اذ » در « إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ » متعلق به يختصمون است و ممكنست متعلق به كنت باشد به اين تقدير : « و نبودى وقتى كه ملائكه گفتند . . . » و در نزد من اين قول وقتى درست است كه اذ ثانى بدل از اذ اولى باشد .