بيان آيه 166 - 167
تفسير :
وَ ما أَصابَكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ - يعنى اى مؤمنان آنچه در روز جمع مسلمين و مشركين يعنى روز احد بشما رسيد از قتل و زخم . فَبِإِذْنِ اللَّهِ - يعنى بعلم خدا بود و اذن به معناى علم است و نيز قول خداى متعال : أَذانٌ مِنَ اللَّهِ يعنى اعلام من اللَّه . و گفتهاند : يعنى خداوند ميان شما و ايشان را تخليه مىكند به اين معنى كه موانع رسيدن مصيبات را بشما بر طرف مىكند ( چون نصرت خود را بردارد و شما را به خود واگذارد مصيبات و آزار كفار ميرسد ) و گفتهاند يعنى : بعقوبت خدا زيرا خداوند براى هر گناهى عقوبتى قرار داده و اين مصيبات وارده بر شما در جنگ احد عقوبت پشت سر نهادن امر پيغمبر ( ص ) مىباشد . و مراد از اذن خدا در آيه چنان كه ظاهر آيه مىرساند اجازه دادن و مباح كردن نيست زيرا مصيبات وارده بر مسلمين از طرف كفار كه عبارت از زخم و قتل مسلمين بود از معاصى بزرگ است و خداوند هرگز معاصى را مباح نميكند و اجازه نميدهد . وَ لِيَعْلَمَ الْمُؤْمِنِينَ وَ لِيَعْلَمَ الَّذِينَ نافَقُوا - يعنى تا خداوند تميز ميان مسلمين و منافقان را بداند . وَ قِيلَ لَهُمْ - بمنافقين گفته شد تَعالَوْا قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ - بيائيد براى جهاد در راه خدا . گفتهاند كه عبد اللَّه بن ابى و دار و دستهء منافقش 300 نفر را از لشكر پيغمبر ( ص ) جدا كردند و گفتند چرا خود را بكشتن دهيم ؟