پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۴ — صفحه 314

پدیدآورندگان:

ص۳۱۴
وكيل : آن كس كه مورد اتكا است كه كار به او تفويض و واگذار مىشود .

تفسير :

سپس خداوند بيان ميفرمايد كه سهل‌گيرى پيغمبر ( ص ) نسبت بايشان و گذشت او از گناه ايشان رحمتى است از طرف خداوند كه او را نرم‌خو و عطوف و خوش خلق قرار داده . فَبِما رَحْمَةٍ - يعنى بواسطهء رحمت . مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ - يعنى نرمى تو با آنها از چيزهاييست كه موجب داخل شدن آنان در دين است زيرا تو با صفات كريم و اخلاق حسن و سجاياى نيكو كه دارى برهان و دليل بر ايشان ميآورى . وَ لَوْ كُنْتَ - اى محمد اگر بودى . فَظًّا - جفا پيشه و بد خلق . غَلِيظَ الْقَلْبِ - سنگدل و بى مهر و عطوفت . لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ - يعنى اصحاب تو از اطرافت پراكنده شده و از تو فرار ميكردند . و اينكه بين فظاظه و غلظت جمع كرده با اينكه هر دو قريب المعنى هستند براى اينست كه فظاظت خشونت در كلام است پس هم خشونت در كلام و هم قساوت و سختى دل را از او نفى فرموده . فَاعْفُ عَنْهُمْ - آنچه را بين تو و ايشان از كدورتهاست عفو نما . وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ - و آنچه بين من و آنهاست طلب آمرزش كن . و گفته‌اند يعنى از فرار آنها در احد عفو نما و براى اين گناهان طلب آمرزش كن . وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ - يعنى آراء آنها را استخراج كن و از آنچه در نزد آنهاست با خبر باش . در فايدهء مشورت پيغمبر با اصحاب با وجود بىنيازى او از مشورت از اين باب كه با وحى خدا راه صواب را همواره ميداند و ديگر نيازى بر شناختن رأى صواب از