بيان آيه 104
لغت :
امة مشتق از امّ بمعنى قصد و به 8 معنى به كار ميرود :
1 - جماعت 2 - پيروى انبياء چون بر مقصد و هدف واحد اجتماع دارند 3 - قدرت چون جماعت بقدرت ميگرايد 4 - دين و ملت مثل قول خداى تعالى
« إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ »
5 - حين و زمان چنان كه در آيه ديگر ميفرمايد :
« وَ ادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ »
يعنى پس از مدتى متذكر شد 6 - قامت و اندام : رجل حسن الامه - يعنى حسن القامة يعنى خوش اندام 7 - نعمت 8 - ام يعنى مادر .
اعراب :
من « در منكم » براى تبعيض است يعنى بعض شما بايد امر بمعروف كنند و نهى از منكر زيرا اين دو واجب كفايى است و با انجام دادن عدهاى از گردن ديگران ساقط است و كسى كه قائل بواجب عينى بودن اين دو است من اينجا را براى تبيين مىداند .
تفسير :
وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ
: ( بايد جماعتى از شما )
يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ
: ( به دين دعوت كنند )
وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ
: ( امر باطاعت كنند )
وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ
: ( نهى از معصيت نمايند )
أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
: ( اينهايند كه رستگارند ) در معنى معروف و منكر چند قول ذكر كردهاند :
1 - هر چه را خدا و رسول او امر فرمودهاند معروف است و هر چه را نهى كردهاند منكر مىباشد .