پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۴ — صفحه 155

پدیدآورندگان:

ص۱۵۵

و راه نشان دادن درباره ظالمين هم هست كه راه حق را به آنها هم نشان ميدهند ولى هدايت بمعنى خاص و رساندن به مقصود و بهشت فقط مال مؤمن است ) أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ - جزاى اعمال آنان لعنت خدا يعنى دور ساختن از رحمت و نصرت خود است . وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ - لعنت فرشتگان و مردم دعا كردن و از خدا خواستن است كه ايشان را از رحمة خود دور دارد . خالِدِينَ فِيها : يعنى در لعنت الهى مخلدند زيرا در عذابى كه بواسطه لعنت مستحق آن شده‌اند مخلد ابدى هستند . لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ : يعنى عذاب بر ايشان آسان نشود . وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ : يعنى براى توبه مهلت داده نخواهد شد و عذابشان بتأخير نخواهد افتاد و نفى مهلت براى توبه از اينروست كه خداوند مىداند كه در صورت مهلت هم توبه نخواهند كرد چنان كه فرمود : « وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا . . . » بعلاوه مهلت دادن و نگهدارى ايشان بر خداوند واجب نيست اگر چه بداند كه در صورت بقاء توبه خواهند كرد ( بگفته اكثر متكلمان ) . إِلَّا الَّذِينَ تابُوا مِنْ بَعْدِ ذلِكَ وَ أَصْلَحُوا : يعنى مگر كسانى كه پس از كفر توبه كرده بايمان برگردند و دلهاى خود را پاك كنند و بر ثبات در راه اسلام مصمم شوند . اين قول بهتر است از قولى كه گويد يعنى اعمال خود را پس از توبه اصلاح كنند و نماز و روزه‌هاى خود را بگيرند زيرا اينها شرط صحت توبه نيست و اگر كسى قبل از انجام صالحات و پس از توبه بميرد مؤمن مرده اجماعاً . فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ : خداوند گناهانشان را مىبخشد . رَحِيمٌ : و جنت را بر ايشان واجب ميكنند . ذكر مغفرت دلالت دارد كه اسقاط عقاب پس از توبه تفضل خداست زيرا اگر از راه استحقاق بود مؤاخذه نداشت و چيزى كه مؤاخذه ندارد درباره‌اش مغفرت معنى ندارد و آنچه مغفرت ميخواهد مؤاخذه دارد و جايز است عقاب بر آن .