مىشود مثل اين آيه شريفه « ايمان ايشان در موقع مرگ و ديدن عذاب آخرت بحالشان نفعى نخواهد داشت » ( از قتاده . و بلخى نيز آن را اختيار كرده ) 4 - يعنى با انقياد اطاعت و ذكر خدا تسليم او شدهاند ( يعنى تسليم ايشان همان انقياد و ذكر حق است ) ( از جبائى و شعبى و زجاج ) 5 - اقوامى با اكراه مسلمان شدند و اقوامى ديگر با رغبت ( از حسن ) و مروى از امام ششم ( عليه السلام ) و امام فرمود : كرهاً يعنى با شمشير . حسن و مفضل گويند : طوع و رغبت فقط مال اهل آسمانهاست ولى اهل زمين بعضى طوعاً و بعضى كرهاً اسلام آوردهاند . وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ - يعنى بسوى پاداش او برميگردند پس بدين او دست يازيد و با اسلام مخالفت نكنيد . قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ - خطاب به پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله است كه از طرف خود و امتش ميگويد ايمان آورديم به خدا . وَ ما أُنْزِلَ عَلَيْنا - خطاب در اين آيه مثل اينست كه برئيس جمعيتى خطاب مىشود كه از طرف خود و رعيت خود بگويد يعنى پيغمبر از طرف خود و امت خود بگو . . . معنى اين آيه در سوره بقره گذشت . اگر گوئيد معنى « وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ » - ما به خدا تسليم هستيم ايمان را مىرساند پس اقرار بايمان در جمله پيش يعنى چه ؟ گوئيم مراد اينست كه ما تسليم و مسلمانيم به اينكه نسبت بهر آنچه بما امر و نهى شده اطاعت و انقياد داريم و همچنين آوردن كلمه مسلمون پس از آمنا از اينروست چون اهل اديان مخالف اسلام همگى بايمان اقرار دارند ولى بلفظ اسلام اقرار نميكنند و لذا فرموده : وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ - ما مسلمانيم . وَ مَنْ يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلامِ - يعنى هر كه طلب كند غير از اسلام . دِيناً - دينى كه به آن متدين و معتقد شود .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۴ — صفحه 150
پدیدآورندگان: الشيخ الطبرسي
ص۱۵۰