پرش به محتوای اصلی

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ۴ — صفحه 118

پدیدآورندگان:

ص۱۱۸

بيان آيه 69

لغت :

ود : آرزو ( ى همراه با دوستى ) است و از اينرو براى گذشته و حال و آينده هر سه صلاحيت دارد و به همين جهت با لو ميتواند استعمال شود ولى محبت و اراده چنين نيست زيرا آنها فقط بآينده تعلق ميگيرند . و لذا جايز نيست گفته شود و ارادوا لو يضلونكم ( يعنى با لو به كار رود ) زيرا اراده در حكم خواستن و انجام حتمى فعل است و جارى مجراى علت فعل و كار است ( و با لو كه ترديد را مىرساند نميسازد ) ولى تمنى آرزو و تصور قلب است نسبت به چيزى به نحوى كه موجب لذت و تمتع نفس انسانى شود و فرق بين « ود لو تضلوا و بين ود ان تضلوا » اينست كه دومى براى استقبال است و اوّلى نه .

تفسير :

سپس خداوند بيان ميدارد كه اين طايفه‌هاى كافر علاوه بر گمراهى خود ديگران را هم بگمراهى ميخوانند . وَدَّتْ : ( تمنى و اراده دارند ) . طائِفَةٌ : ( جماعت و دسته‌اى ) . مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ : ( از يهود و نصارى ) و گفته‌اند فقط يهود . لَوْ يُضِلُّونَكُمْ : ( كاش ميتوانستند شما را با گمراه كردن هلاك ميكردند ) و ضلال بمعنى هلاك نيز به كار ميرود . وَ ما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ : ( و و بال و ضرر گمراه كردن بر نميگردد مگر به خود آنها ) زيرا مسلمانان كه دعوت آنها را نپذيرفتند اسلام را نيز بخاطر دين آنها رها نخواهند كرد ولى گناه دعوت بسوى كفر به گردن آنها يعنى كفار خواهد ماند . گفته‌اند مراد اينست كه هلاك نخواهند كرد مگر خود را زيرا هلاكى كه نصيب ديگران مىشود