1084 - 1083 ميلادى بدرود حيات گفته است . ازرقى شاعر در بار شاهزاده شمسالدين طغان شاه جانشين آلپ ارسلان ( 1073 - 1063 ) در خراسان بود . اسماعيل وراق در جريان تعقيب و آزار فردوسى توسط محمود غزنوى در خانه پدر ازرقى به مدت 6 ماه پناه گرفته بود . ازرقى از نزديك با آثار عنصرى آشنا بود .
شرح اجمالى از محتواى اثر : اين اشعار در تركيب مجموعه شعرى « جنگ اشعار شعراى متفرقه » قرار دارد . نوشتههاى اين شاعر يك ديوان كوچك متشكل از چند قصيده است . اين اثر در تهران و توسط سعيد نفيسى و نه بطور كامل در سال 1336 هجرى شمسى مصادف با 1957 ميلادى چاپ شده است . ديوان طبع شده شامل 107 بيت و در قطعات بزرگ 8 شعراست .
آغاز اثر :
« ز نور قبه و زين آينه تمثال زمين بنفشه فرو پوشد آتشين بر باد »
پايان اثر :
« سكندر است صبا كه از ميان تاريكى به حد روشنى آورد گوهر ناياب »
مشخصات فهرست نگارى : به نسخه شماره 16 بنگريد .
( 748 ) 35 . شماره نسخه :
C 1480 ( Nov . 1033 )
نام كتاب : انيس المريدين و شمس المجالس
پديدآورنده : ابواسماعيل عبدالله بن ابى منصور محمد ( يا على معاذ على بن محمد بن احمد بن على بن جعفر ابىمنصور بن مت « 1 » خزرجى محمد ) انصارى هروى با لقب « پير انصار » يا « پير هروى » كه در 3 شعبان سال 396 هجرى قمرى مصادف با 4 مىسال 1006 ميلادى در هرات متولد شده و مدت زيادى در هرات بعنوان شخصيت معنوى مطرح بوده است . وى در سال 425 هجرى قمرى / 1033 ميلادى بدرود حيات گفت . تسلط انصارى به زبان فارسى و عربى باعث استفاده وى از منابع دست اول قرون ميانه شد . از وى 15 اثر ، از جمله ؛ 3 ديوان شعر كه توسط شاگردانش نوشته شده ، بر جاى مانده است . اما از آثار انصارى در حال حاضر فقط چند اثر حفظ شده است . انيس المريدين [ تا اين تاريخ ] هنوز به چاپ نرسيده است و در انستيتوى ما سه نسخه از آن موجود است . استاد آ . اى . كريمسكى معتقد است كه يوسف و زليخاى جامى بىتأثير از انيس المريدين انصارى نيست .
شرح اجمالى از محتواى اثر : نسخه شامل متن كامل اثر است . اين نسخه در يك نسخه و در يك جلد در كنار بوستان سعدى قرار دارد .
آغاز نسخه : الحمد لله رب العالمين حمدا يواغى « 2 » نعمه و يكافى مزيد كرمه و صلوه و سلاما على رسوله . . . . . آن بود كه جمعى از مصاحبان همدم و همنشينان محرم درخواست كردند كه از براى ما تأليفى بنا كن كه ما را مصاحبى باشد هم در دين و هم در دنيا . . .
پايان نسخه : موسى عليه السلام نمىدانست كه تابوتش كجاست از بنى اسرائيل پرسيدند پيرزنى نشان داد كه فلان محل است پس بفرمود بجستند بيفتند بياوردند و بر اشتر نهادند و پيش بنى اسرائيل مىبرد تا موسى عليه السلام تابوتش را بر در غار برد اما در باز نشد ندا آمد كه اى موسى وى را بر ما راه نيست كه پادشاهى زنده است همچنان در بيرون نهادند و باز گشت و الحمد لله رب العالمين و الصلاه و السلام و على محمد لله و اصحابه اجمعين . . . .
افتادگى نسخه : نسخه كامل است .
تاريخ كتابت : سال 1235 - 1230 هجرى قمرى مصادف 20 - 1819 يا 15 - 1814 ميلادى .
مكان كتابت : آسياى ميانه .
نام كاتب : نيامده است .
سابقه نسخه : در سال 1915 ميلادى توسط و . آ . ايوانف از بخارا به انستيتو وارد شده و هم اكنون با « بوستان » سعدى در تركيب يك جلد نسخه خطى قرار دارد .
اطلاعات حاشيه و پشتنسخهاى : در حاشيه بالايى اصلاحاتى با دست خط ديگر صورت گرفته است . در ميانه نسخه هم اشعارى نوشته شده است . دست خط ايوانف با ذكر « بخارا 25 سپتامبر 1915 ميلادى » آمده است .
اندازه صفحه : 24 ، 5 * 14 سانتيمتر ؛ تعداد سطر : 17 سطر ؛ اندازه متن : 16 * 8 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 137 برگ و در مجموع 253 برگ .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى و كرمى رنگ ، اندكى براق [ آهار مهره شده ] و گذر زمان بر آن اثر گذاشته است .
نوع جوهر : جوهر سياه و برخى كلمات با رنگ شنگرف ( جوهر قرمز ) نوشته شده است .
هامش
( 1 ) . در فهرست روسى همينطور است . ( ويراستار )
( 2 ) . اين كلمه بايستى ( يوافى ) بوده باشد ( ويراستار ) .