مىباشد . نسخههاى خطى از اين اثر بسيار كمياب مىباشد و اين اثر همچنين منبع ارزشمندى جهت مطالعه تاريخ گيلان در اواخر قرن پانزدهم و آغاز قرن شانزدهم مىباشد .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى كامل مىباشد و به احتمال بسيار زياد در زمان حيات نويسنده رونويسى گرديده است .
تاريخ كتابت : براساس امضاء نويسنده تاريخ رونويسى به زمان نگارش اثر برمى گردد .
مكان كتابت : ايران .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : مطابق يادداشت صفحه نخست اين نسخه خطى در سال 1163 قمرى / 50 - 1749 ميلادى توسط حسن قلى خريدارى شده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ن . و . خانيكف در سال 1857 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 27 * 16 ؛ تعداد برگ : 350 ؛ تعداد سطر : 12 ؛ اندازه متن : 5 / 19 * 5 / 9
نوع كاغذ : شرقى .
نوع جوهر : متن اين نسخه با جوهر سياه و عناوين فصلها ، بخشها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : نستعليق . 6 صفحه نخست آن داراى قابى رنگى مىباشد .
نوع جلد : صحافى شرقى بسيار قديمى ، مقوائى ، با روكش چرمى .
( 374 ) شماره نسخه :
D 94 ( 577 ab )
نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( تاريخ خانى )
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كپى از نسخه موجود در كتابخانه ملى پاريس مىباشد . اين نسخه با نسخه خطى پيشين مطابقت بسيار دارد .
تاريخ كتابت : تاريخ كتابت نسخه اصلى 20 ربيع اولال سال 978 قمرى مصادف با سال 1570 ميلادى .
مكان كتابت : نيامده است .
نام كاتب : قاسم بن حسن حسينى .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : اين نسخه به درخواست ب . دورن توسط آ . كازيميرسكى در پاريس كپى بردارى شده است . داراى صفحات ضميمه مىباشد .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ب . دورن به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 5 / 55 * 5 / 21 و 31 * 19 ؛ تعداد برگ : 201 ؛ تعداد سطر : 30 و گاه 20 ؛ اندازه متن : 5 / 32 * 5 / 17 و 26 * 13
نوع كاغذ : اروپايى با دو نوع درجه كيفيت .
نوع جوهر : متن با جوهر سياه نوشته شده است .
نوع خط : نيامده است .
نوع جلد : صحافى اروپايى ، مقوائى .
( 375 ) شماره نسخه :
D 95 ( 577 ac )
نام كتاب : تاريخ گيلان .
توضيح نام اثر : عنوان حاضر كتاب توسط نويسنده در پيشگفتار آمده است . ديگر عنوانهاى اين اثر « فتوحات » ، « تاريخ احمدخانى » مىباشد .
پديد آورنده : عبدالفتاح فومنى كارمند دربار شاه عباس اول در گيلان .
تاريخ تأليف اثر : بعد از سالهاى 1038 قمرى - 1629 ميلادى نوشته شده است .
مكان تأليف : احتمالا ايران .
شرح اجمالى محتواى اثر : شامل تاريخ گيلان از 923 قمرى / 1517 ميلادى تا 1038 قمرى / 1629 ميلادى مىباشد . اين اثر داراى مقدمه و 7 فصل است .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه كامل است .
تاريخ كتابت : از روى نسخه ب . دورن در سال 1849 يا 1850 استنساخ شده است .
مكان كتابت : نيامده است .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : نيامده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط ب . دورن به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 5 / 35 * 21 ؛ تعداد برگ : 112 ؛ تعداد سطر : تقريبا 21 ؛ اندازه متن : 5 / 25 * 11
نوع كاغذ : اروپايى .
نوع جوهر : متن اين نسخه با جوهر سياه و عناوين فصلها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .