او نيز عالم باشد چنان كه قرآن عز قائله خبر ميدهد
ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
و همچنين در صفت به جائى رسد كه حقتعالى او را دوست دارد از جهانيانش بر گزيند و به خودش نزديك گرداند چنان كه پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلم حكايت كرده است از حقتعالى كه بى يسمع و بى يبصر و بى يبطش
فصل دهم بدان كه رياضت « 1 » را بنابر گرسنگى است و همچنانكه اگر كسى خواهد كه خانه سازد و بنياد خانه نيفكنده باشد خانه نتواند ساختن اگر كسى خواهد كه مجاهده كند و گرسنگى نكشد هيچ حاصل نشود و هر آفتى كه پيدا مىشود از سيرى مىشود و از پرخوران مىباشد و پيغمبر فرموده عايشه را ضيّقى مجارى الشيطان بالجوع يعنى تنگ كردان رهگذر شيطان را بگرسنگى و حقتعالى در حق جماعتى ميگويد
ذَرْهُمْ يَأْكُلُوا وَ يَتَمَتَّعُوا وَ يُلْهِهِمُ الْأَمَلُ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
« 2 » و گرسنگى « 3 » را همه مىپسنديدهاند از جمله صفات حقتعالى يكى آنست كه هرگز نخورد و بخوراند چنان كه قرآن مجيد خبر ميدهد
وَ هُوَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ
و جنيد رحمه اللّه عليه ميگويد الجوع طعام اللّه فى الارض بس چندانك كمتر خورند بدين صفت موصوفتر شوند و نيز چندانك كمتر خورند كمتر خسبند و از جمله صفات حقتعالى يكى آنست كه هرگز نخسبد لا تأخذه سنة و لا نوم و نيز شهوت و غضب از جمله صفات بهايم است پس ازين دو صفت دور تر شوند و علم و شوق زيادت گردد و علم و شوق از صفات ملائكه است پس بملائكه نزديك گردد بلكه ملكى شود چنانك گفتهاند
تو فرشته شوى ار جهد كنى از پى انك * برگ تو دست « 4 » بتدريج كنندش اطلس
پس از گرسنگى فكرست دائم در آلاء حقتعالى در عالم عنصريات و عالم ملكوت
هامش
( 1 ) - نسخه مجلس اصل رياضت گرسنگى است
( 2 ) - واگذار آنها را تا بخورند و بهره يابند و مشغول كند ايشان را آرزوهاشان پس زود باشد كه بدانند
( 3 ) - پس گرسنگى را مىپسندد
( 4 ) - كه گشته است بتدريج اطلس