شلغم از رازي
بطور معتدل خاصيت تسخين دارد توليد نفخ مىنمايد غذاى
غليظ وفراوانى به بدن تحويل مىدهد منى را زياد مىكند غريزه
جنسي را تحريك مىنمايد براي فربه شدن بدن خوردن آن مؤثر
است جز با سركه خوردن آن براي محرورين سازگار نيست براي
سرد مزاجان هم سنگين وتوليد نفخ مىنمايد وزيان مىرساند وبايد
اين دو خاصيت نامطلوب را به كمك سلق ( چغندر ) وگوشت چاق
ومري وروغن زيتون ودانهها وادويه حاره كه آن را تلطيف نمايند
اصلاح نمود . .
شلغم در كتاب قديمى
شلجم معرب از شلغم است وبه عربى لفت گويند برى وبستانى
مىباشد وبرى دو قسم است يكى شاخهاى نباتش دراز وبه عرض انگشت
مهين وبيخش باريك مثل بيخ أشجار وغير مأكول وتخمش سياه
ومغزش سفيد ومنابت آن مزارعست ويكى را منبت دشتهاى نمناك
ونزديك آبها وبيخش بقد خيار وسرخ ومأكول است وبرگش
شبيه برگ بستاني واز آن باريكتر واملس وكثير التشريف وتخمش
مثل بستاني ومائل به سياهى وتخم قسم أول منقى بشره وقسم ثاني در
خواص قريب به بستاني واز آن گرمتر ودر رطوبت كمتر وبستانى
در أول دوم گرم ودر أول تر وكثير الغذا ومهيج باه ومدر بول ومقوى
باصره ومفتت حصاة ورافع سعال وملين طبع وسينه .
طب اسلامى ( فارسي ) — Page 330
Contributors: مصطفى نوراني اردبيلي
P.330