Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 351

Contributors:

P.351
وذر وراة جراحات وما يتقلق بها مخترع مرهم گويند بقراط است وتصريح نموده اند كه أكثر مراهم مدتها باقي ميماند وهر چه صمغ بسيار داشته باشد تا بيست سال قوت أو باقيست وبعضى را معتقد انست كه هر چه با روغن زيتون ساخته شود وقوتش ساقط نمىگردد وانچه با شحوم ترتيب بايد قوتش تا يك سال باقي ميماند وشرط است كه موم زيادة از نصف روغن وكمتر از ربع أو نباشد بلكه ادويه شش جزو روغن پنج جز دو موم ربع جزو باشد وضماد أعم از مرهم ومرهم مخصوص جراحاتست وآنچه در قوهء جراحت باشد جهة مبرودين روغن زيتون رسيده كنند ودر غير آن روغن زيتون نارس كه زيت انفاق نامند ودر مواد يا بسه روغن كنجد كنند وموم را أولا با روغن وشحوم بگذارند واز سر اتش بزير آورده ادويهء صمغيه را أول در آن حل كنند پس ادويهء مسحوقه را مخلوط سازند وطريق حل عنبر ومصطكى وعلك البطم وموميائى وسكنجبين وأمثال أو چنان است كه در قدر مضاعف باشد يعنى ظرف را آب در آن بر آتش گذارند تا آب بجوش آيد وظرفى كوچك را روغن تك مخصوص كرده در ميان آب ظرف أول بگذارند تا روغن از حرارة آب گرم شود پس عنبر وأمثال أو را در روغن ريزند تا حل شود وبعد از آن ساير ادويه را مخلوط نمايند مرهم النخل بنون وخاء معجمه وبحاء مهلمه نيز خوانده مىشود وهر يك را وجه تسميهء گفته اند چه يكى بمعنى تحريك مواد بجهة دفع از مسالك است چنانكه از پرويزن مشاهده مىگردد وثاني بمعنى اخذ عطاياى كثيره است به سبب استشفا باو از تاليف جالينوس عظيم النفع است وبجهة جبر كسر واصلاح عصب وكوفتگى واستخوان والحام جراحات وتحليل أو رام ورفع جرب متقرح وحكهء رطوبى ونمله وجمره وآكله مفيد است يكوقيه مردا سنگرا با قدرى سركه آنمقدار كه سائيده شود بسايند ودر آفتاب گذارند تا چهار وقيه را جذب كند پس بدو وقيه روغن زيتون تسقيه كنند ودو وقيه پيه گاو صاف وربع وقيه قلقطار اضافه نموده بر روى آتش نرم بر همزنند تا منعقد گردد ومرهم النحل كه مرهم اسود نامند جهة شقاق وحكهء رطوبى وقرحهء رطبه وداء الثعلب وسعفه نافع است سركهء كهنه روغن زيتون بالسوية مردا سنگ مسحوق ربع روغن باتش نرم بجوشانند وپيوسته بر همزنند كه مرداسنگ رسوب نكند تا منعقد گردد مرهم زنجار جهة اسقاط بواسير وبتخفيف قروح ورويانيدن گوشت جراحات وبرون گوشت زياد ورفع عفوتاة ومواد فاسده بالكلية مفيد است موم زفت 10 اسق محلول به آب سداب وسركه وروغن زيتون 48 بآتش نرم مجموعرا حل كنند وزنجار 4 انزروت 3 را ترانج 2 ونيم اضافه نمايند مرهم داخليون بلغة سريانى بعني لعابى از تاليف بقراط است جهة أو رام حاره واوجاع شديده وتعقد عصب وخراج وصلابات بغايت مفيد است چهارم وقيه مرداسنگ مسحوق را با يكرطل ونيم روغن زيتون بآتش نرم حل كنند وتخم خطمى وبزر قطونا وتخم مرو وحلبه وتخم كتان هر يك 3 ل جداگانه خيسانيده لعاب هر يكرا بگيرند واز مجموهع بقدر چهار وقيه بالسوية اندك اندك تسقيه كنند وبجوشانند تا منعقد گردد وهر گاه زفت وخاكستر چوب رز ومر صاف 5 م صديد الحديد ال اضافه نمايند بغايت قوى الأثر مىشود ومرهم زنجفر جهة تحليل أو رام عسرة البرء وخنازير وسرطان دو روم مزمن انثين نافع است كندر أشق 10 علك البطم مردا سنگ قبة 5 شنجرف سرخ 4 موم 5 روغن 60 ل مرهم حواريون ومرهم رسل ومرهم وشليخا نامند جهة اصلاح خراج وجراحات وثقيه وتحليل ونضج واند مال آن وشقاق ورفع آثار وحكه وجرب وبواسير ونواصير وسعفه ورفع كرم نافعست موم علك البطم 4 أشق 7 مقل مردا سنگ 4 زراوند طويل كندر 3 جاو شير زنجار مر صاف قتله سكنجبين أشق ومقل را در سركه حل كرده بايكرطل روغن زيتون بجوشانند تا سركه بسوزد پس ساير صموغ ومومرا بگدازند وادويهء يا بسه را مخلوط بسازند مرهم ابيض جهة سوختگى آتش والتهاب جراحات وورم مقعد حارة وحمرة وشقاق قبل كه از حرارت باشد نافع است موم 10 روغن كنجد يا روغن زيتون 30 بعد از گداختن موم از سرآتش برداشته با سفيدهء تخم مرغ بر همزنند واگر تبريد زياد خواهند بجاى روغن زيتون روغن گلسرخ وحضض وسفيدهء تخم مرغ اضافه كنند وجهة تسكين درد بجاى حضض افيون كنند مرهم باسليقون جهة جراحات مزمنه دورم بارد نافع ودر خواص مثل مرهم نحل است زفت رايتانج موم هر يك جزوى فته ربع يكى روغن زيتون دو وزن ادويه بر روى آتش مخلوط سازند مرهم محلل جهة تحليل أو رام وصلابات تحت جلد واخراج كرم بسرعت نافع واز مجربات دانسته‌اند نرمس سرگين كبوتر دانه خرما شيلم بالسوية زفت را مثل مجموع در پيه مرغابى گداخته ساير ادويه را مخلوط سازد مرهم جاذب از تاليف ابن تلميذ منقول از شامل جهة اخراج پيكان أو خار وآنچه در عضو فرو رفته باشد مجرب دانسته‌اند پنج نى خشك زراوند طويل بالسوية سائيده با عسل سرشته استعمال نمايند مرهم مسقط بواسير كردكان سوخته دانه زرد الو بالسوية با روغن كوهان شتر سرشته بمالند وبخور به نيمكوب هر دو كنند مرهم سفيداب جهة مزاج حار ورويانيدن گوشت ورفع بثور بليخهء وأمثال آن بغايت نافع است مرداسنگ كه با سركه بسايند وبا روغن گل تسقيه كنند تا غليظ گردد و 5 م سفيداب قلعى واندكى كافور اضافه نمايند مرهم النور 5 جهة سوختگى آتش والتهاب قروح بغايت نافع است موم را 10 با روغن گلسرخ 30 گداخته واهك را 5 م هفت بار به آب شسته اضافه نمايند مرهم عرق ؟ ؟