Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 126

Contributors:

P.126
أو به دستور جهة سگ ديوانه واخراج جنين ميت نافع وقاتل جنين زنده ومدر قوى ومسهل اقسام كرم وخوردن هفت عدد أو كه تا سه روز متعاقب بنوشند به سبب اسهال منع بروز دمل مىكند ومضر معده ومصلحش سكنجبين وقدر شربتش يك مثقال است ربه اسم نبطي بندق هنديست رته سروالى اسم هندى حي العالم است رنگ مشكطرا مشيع است رترت اسم خنازير كبار است رجل الطير ورجل والذرذور ورجل العقعق ورجل العقاب گياه آطر يلال است رجل الحمامة ابوخلسا است رجل الدجاج اقحوانست رجل الراعي خربق سياه است رجل الجراد زرنب است رجل الفروح ورجل الفلوس قاقلى است رجله بقله الجقاست رجل الزاغ رجل الغراب است رجيع فضلهء حيواناتست رجل الغراب گويند نبات آطريلا است وأكثر تصريح نموده اند كه غير اوست ودر نواحي بيت المقدس بسيار است گياهش بقدر شبرى وبرگش سبز مايل بسياهى ومشقوق شبيه بر شادلستانى ووسط أو منشق بدو شق مانند چنكال غراب وشعب أو متفرق وباشدى واندك قبضى وشيرينى مانند طعم زردك وبيخش بسيار غاير در زمين ومستدير وظاهرش زرد وسائيدهء أو مثل سورنجان وبزبان تركى غازايا غى وبه پهلوى كلاج يا نامند در أول گرم ودر دويم خشك ومفتح سده ومفتت حصاه ومسكن رياح ومحلل وجهة قولنج ومغص ودرد كمر وپشت بغايت مؤثر وبيخ مطبوخ أو در رفع اسهال مزمن بيعديل وطلاى عصارهء أو كه بآتش بقوام آورده باشند جهة درد مفاصل بارد وبا نيم وزنش لقاح جهة درد مفاصل حار مفيد وبه دستور روغنى كه در آن جوشانيده باشند همين اثر دارد ومضر محرورين ومصلحش كاسنى وأمثال أو وشربتش تا دو مثقالست رحيق حمراست رخمه بخاء معجمه اسم عربى مرغ مردار خواراست وآن قسمي از كركس وبزرك جثه وسفيد مايل بتيركى وبا خط سياه وچشمش بسيار زرد ومسكن أو جبال وبيابانها وبغايت خائف مىباشد در دويم گرم ودر أول خشك وتخخخم أو بهترين اجزاء اوست وگفته اند كه اگر هفت عدد وبيضهء أو را بطريق خاص صاحب جذام در أوايل زحمت بخورد به نكردد از تأثيرا وته ديگر مأيوس بايد بود وطريق آنستكه بعد از ثقيه يك عدد بيضهء أو را خام تناول نمايند وتا شش ساعت أصلا چيزى نخورند وبعد از آنمرق چرب بياشامند وبعد از يك هفته تكرار عمل كنند وذر ور پوست تخم أو قاطع نزف الدم وباعث التيام جراحات وبا سركه جهة قوبا وخراز نافع وسرگين أو با سركه جهة رفع برص بيعديل وحمول ودود أو را در اسقاط جنين وادرار مجرب دانسته‌اند وطلاى أو جهة گزيدن عقرب ومار وزنبور وقطور أو با روغن زيتون جهة گرانى سمع ورفع گرى وبخور گوشت قديد أو با خردل تاهفت مرتبه جهة گشودن كسيكه از زن بسته باشند مؤثر دانسته‌اند وقطور وسعوط زهرهء أو با روغن بنفشه در گوش طرف مخالف جهة درد شقيقه ودر طرف موافق با روغن زيتون جهة رياح وگرى واكتحال أو با آب سرد جهة رفع بياض چشم وبخور پر أو چهة گريزانيدن هوام پردار نافع وچون جگر مشوى ويا سائيدهء خام أو را در روزى سه دفعه وهر دفعه يكدانگ با سركه بنوشند جهة رفع جنون تا سه روز متوالى مجرب دانسته‌اند وآشاميدن پوست اندرون سنگدان أو كه خشك كرده سائيده باشند با شراب جهة رفع جميع سموم ودو درهم مغز سر أو مورث جنون وبلاهت است وتعليق سر أو بخور موى أو باعث تسهيل ولادت وطلاى مغز سر أو با روغنها جهة درسر نافع وازسطواليس كه رخمه را خفه كرده با چهار قسط روغن زيتون بجوشانند تا مهرا شود تدهين أو جهة رفع جذام مجربست رخبين لغة سريانى وبه فارسي لور گويند وآن غير مصل است واز مايه ء شير كه بطبح غليظ كردد وبچكانيدن حاصل مىشود ودر أول گرم ودر آخر أو خشك وكثير الغذا ومبهتى وشيرين ومسدد وبطئ الهضم وثقيل است ومصل مائيت دوغ است كه بعد از كشك شدن از وجدا كردد واز جوش بسيار منعقد وسياه گردد وبتركى قرا قروت نامند وانشا در ميم مذكور مىشود رخ اسم فارسي خثوء است رخام الطين طين قيمولياست رخبيثه راتيانج است رخام حجر الرخام است رسابطون شرابيست كه از خمر وعسل وادويهء حاره ترتيب دهند وكرم وتر وقويتر از شراب ارسطون ودر امزجه ء بارده نافع است رسانجن اسم هندى حضض است رس اسم هندى مثل است رسبت اسم هندى بخور السود آن است رساغ سنگيست شبيه بخرچنگ در دويم سرد وقريب القوه بسرطان وجهة جلاى باصره ودمعه نافع است رشته قطايف اسم فارسي اطريه است حرف بستانيست رشينه راتيانج است رصاص شامل قلعى وسربست واز مطلق أو مراد قلعى است ورصاص ابيض نامند وبه فارسي ارزيز گويند ومگون أو از زبيق غالى وكبريت قليل ردى الجوهر وزبونترين فلز است در سيم سرد ومجفف وبا جوهر رطب جامد از برودث وقابض وآشاميدن أو كشنده است وطلاى أو سائيده أو با آب گشنيز وآب كاسنى وآب بار تنگ وآبغوره وحى العالم وعنب الثعلب وأمثال أو وروغن گل سرخ جهة سرطان متقرح وورم مقعد وجرب بواسير وجراحت رحم وپستان وقضيب وباد سرخ واو رام حاره ومنع
تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 126 | محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )