معالجات گوناگون
غسول جهت صاف كردن رخسار : اشنان سبز ، آرد باقلا ، ترمس ، نخود با
پوست ، مغز دانه به ، تخم خربزه ، تخم خيار ، زبد البحر ، گل ارمنى بالسوية با شير
تازه وقدري عسل شب طلا كنند وروز بشويند .
نسخهء ديگر - زعفران ، روناس ، كندر ، مصطكى بالسوية با آب پياز سرشته
قدرى از آن را بآب گرم بمالند وبعد از سه ساعت بشويند .
نسخهء ديگر - رويرا بغايت سرخ كند ومجربست ، خردل سفيد ، زرنيخ بالسوية
با شير تازه تا هفت روز استعمال نمايند . غمره كه در سرخ كردن روى عديل ندارد :
كندش ، زعفران ، روناس ومرصاف ، مصطكى بالسوية با آب پياز طلا كنند .
نان خواه - نانخواه گرم وخشك است چون با شكر بخورد معده را قوى كند
وطعام بگذارد وبادها بشكند وكرم اندر شكم بكشد وبلغم را دفع كند وبوى دهن را
خوش كند وآب رفتن از دهان را باز دارد وگرده را قوى كند وريگ مثانه را پاك كند
وباد حصبه را ببرد ودرد معده را بنشاند وبادهاى مخالف را دفع كند وشهوت را بيفزايد
وجگر را قوى كند وآب تاختن بسيار سود دارد .
جالينوس گويد : اگر سرگين گرم أسب بگيرند ودر جائى بندند وبفشارند
واندك زعفران بر آن مخلوط كنند يكهفته درگوش چكانند كرى ده سأله را ببرد .
معجون ، معجونيكه معده را قوى گرداند وباه را قوت دهد وبلغم راببرد وبوى
الطب الكبير يا فرشته نجات ( فارسي ) — صفحة 376
مساهمون: محمد سرور الدين
ص٣٧٦