[ صحيح مسلم ] در كتاب « جهاد و سير » در باب صلح حديبيّه ، به سند خود ، از « ابو اسحاق » از « براء بن عازب » نقل مىكند ، هنگامى كه پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله كنار بيت محصور شد ، مردم مكه با او چنين قرار داد بستند : در هنگام ورود به مكه بيش از سه روز در آنجا توقف ننمايد ؛ و با شمشيرهاى آخته وارد مكه نشود ؛ و كسى را از مردم مكه با خود به بيرون از مكه نبرد ؛ و از كسانى كه همراه اويند اگر بخواهند در مكه اقامت كنند ، از اقامت او ممانعت ننمايد . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله خطاب به على عليه السّلام ، فرمود : شرايط ايشان را بنويس . حضرت على عليه السّلام مرقوم داشت : « بسم الله » ( تا آخر حديث ) .
[ هيثمى در مجمع 6 / 145 ] از « عبد الله بن مغفّل مزنى » نقل كرده كه در حديبيّه در زير درختى حضور حضرت رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله نشسته بوديم كه قرآن هم از آن ياد كرده است . به خاطر دارم برگهاى آن درخت هم بر پشت آن حضرت مىريخت و همان وقت على بن ابيطالب عليه السّلام و « سهيل بن عمرو » در حضور پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله شرفياب بودند كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله به على عليه السّلام ، فرمود : صلحنامه را به اين شرح توقيع كن :
بسم الله الرحمن الرحيم . بلادرنگ « سهيل » دست مبارك على عليه السّلام را گرفت و گفت : ما رحمن و رحيم را نمىشناسيم و در صلحنامه بايد جورى مرقوم شود كه ما با آن سابقه آشنائى داريم ؛ پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : بنويس « باسمك اللهمّ هذا ما صالح عليه محمد رسول الله اهل مكة » . اين بار هم « سهيل بن عمرو » دست مبارك على عليه السّلام را گرفت و به رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله گفت : هرگاه تو را رسول خدا مىدانستيم اين همه آزار به تو روا نمىداشتيم ؛ بنابراين در سرلوحهء صلحنامه ، نامى را مرقوم بدار كه ما تو را به آن نام مىشناسيم . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله فرمود : بنويس « هذا ما صالح عليه محمد بن عبد الله بن عبد المطلب و انا رسول الله » ؛ اين قراردادى است كه محمد بن عبد الله بن عبد المطلب آن را منعقد ساخت و من رسول خدايم . اين جمله كنايه از آن دارد كه تغيير عنوان
فضائل الخمسة من الصحاح الستة ( فضائل پنج تن ( ع ) در صحاح ششگانه اهل سنت ) ( فاسي ) — صفحة 202
مساهمون: سيد مرتضى حسيني فيروزآبادي
ص٢٠٢