اين تأليف ( كه نسخه ء آن موجود است ) همانطور كه از عنوان جانشين آن ( كه در فتح
الأبواب آمده ) " مختصر المصباح الكبير " بدست مى آيد ، تلخيص مصباح الكبير طوسي
است ; اما ظاهرا مواردى كه در مصباح الكبير نيامده در اين تأليف وجود دارد : ابن
طاووس در مصباح الزائر * ( كه به نقل از زائر در بحار 101 ص 303 آمده ) توضيح
مى دهد كه أو از المصباح الصغير ، متن دو زيارة كه بايد در كنار مشهد حسين [ ع ] در
روز عاشورا خوانده شود نقل كرده زيرا اين دو زيارة در المصباح الكبير نيامده است .
409 . - كتاب مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة / منسوب به امام جعفر صادق [ ع ] ( م
148 )
ذريعة 21 / 110 ش 4167
الأمان 78 / 91 - 92
اين تأليف ( دربارهء آن نك : بروكلمان ، ذيل 1 / 104 ; سزگين 1 / 529 ش 1 ) يكى از
كتبي است كه ابن طاووس سفارش مى كند تا انسان در سفر همراه داشته باشد . نوري
( مستدرك چ سنگى 3 / 328 ) مى گويد : تا جايى أو مى داند ابن طاووس نخستين مؤلفي
است كه هم به اين كتاب اشاره كرده وهم آن را به امام صادق [ ع ] منسوب كرده است . بنا
به گفته ء آقا بزرگ گفته ء شده است كه " سليمان الماحوزي " ( م 1121 ; نك : أعيان
35 / 337 - 357 ) از أستاذ خود " مجلسي " شنيد كه أو اين تأليف را به " شقيق البلخي "
( م 153 ) منسوب مى كند . اين تأليف داراى يك صد فصل كوتاه است كه هر كدام
دربارهء موضوعي مستقل مى باشد . چاپهاى متعددى از اين كتاب در دست است ( مث :
بيروت 1380 ، تهران 1363 ش با ترجمه ء فارسي از حسن مصطفوي ) . همانطور كه
پيش از اين يادآور شديم ( باب دوم فصل سوم ) هيچ شاهدي بر اينكه ابن طاووس مؤلف
اين كتاب باشد وجود ندارد .
410 . + - كتاب المعمرين / أبو حاتم سهل بن محمد السجستاني ( م 255 )
طرائف 186 / [ ند 46 ]
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 432
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٤٣٢