يكى از اولين كتابهاى فقهى كه آن را خوانده ياد مى كند . أو در فتح 177 به نقلي كه در
فتح ص 241 گذشته ومشتمل بر روايتي درباره استخاره است چنين اشاره مى كند كه از
جلد أول كتاب گرفته شده است ( = المبسوط 1 / 133 تهران 8 - 1387 ) . مق : مدرسي
ص 64 .
333 . * كتاب مدينة العلم / أبو جعفر محمد بن علي ابن بابويه ( م 381 )
ذريعة 20 / 251 ش 2830
فلاح 69 / 67 - 68 ، 72 / 70 ، 78 / 75 ، 85 - 86 / 81 - 82 ، 95 / 90 ،
127 / 119 ، 155 / 143 . بحار الأنوار 81 / 23 = مستدرك 2 / 498 ، 517 ،
520 [ ند فلاح 53 / 62 ] ، بحار الأنوار 81 / 31 = مستدرك 2 / 521 - 522 =
مستدرك 9 / 163 [ ند فلاح ]
الإجازات 19 / 44 بحار الأنوار 2 / 161 [ ند إجازات ]
اين تأليف را بيشتر به عنوان پنجمين كتاب عمده در فقه شييعى ( در كنار كتب أربعة )
مىشناسند . شيخ طوسي ( فهرست ص 189 ) آن را به عنوان كتابي بزرگتر از من لا يحضره
الفقيه توصيف مى كند وابن شهرآشوب ( معالم ص 112 ) مى گويد : آن كتاب داراى 10
جزء است . علامه حلى از اين تأليف نقل مى كند ( نك : مث : منتهى المطلب تهران بي تا
[ 1333 ؟ ] ، 1 / 202 - 203 واز آنجا : مستدرك 3 / 130 ) . محتملا اين كتاب در
دسترس حسين بن عبد الصمد الحارثي ( م 984 ) پدر بهاء الدين عاملي كه از آن در كتاب
الدراية ( ص 69 ، 70 ; مق : ذريعة ; أعيان 26 / 262 ) ياد مى كند ( ولى نقل نمى كند ) قرار
داشته است . آقا بزرگ تنها از يك مؤلف ( به علاوة ابن طاووس ) ياد مى كند كه از اين
تأليف نقل كرده است ; أو يوسف بن حاتم الشامي شاگرد ابن طاووس است كه در كتاب
" الدر النظيم " كه قطعاتى از آن در نسخهاى باقي مانده ( ذريعة 8 / 86 ش 308 ) از كتاب
مدينة العلم نقل كرده است . كتاب مدينة العلم در زمان مجلسي گمشده تلقى شده
وكوششهاى گسترده أو براي يافتن نسخهاى از آن به نتيجة نرسيد .
موارد زير از آن نقل شده است : فلاح 69 / 67 - 68 : درباره تهيه كفن خود ;
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 382
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٣٨٢