193 . + كتاب اخوان الصفا / جمعى از علماى إسماعيلي ( أواسط قرن چهارم )
ذريعة 1 / 383 ش 1980
فرج المهموم 116 - 117
بطور عموم نك : دائرة المعارف چ 2 مقاله " اخوان الصفا " ( از : Marquet . Y ) . ابن طاووس
به اين تأليف به عنوان كتابي اشاره مى كند كه نوشته يك مؤلف است ( وذكر مصنف
كتاب اخوان الصفا ) ; آن چنان كه أو يادآورده شده نقل وى از جلد أول كتاب ومربوط به
فوائد اختر شناسى است ( نك : رسائل اخوان الصفا ، قاهره ، 1347 ، ج 1 صص 107 -
108 ) .
194 . * - كتاب العلل / أبو الحسن علي بن إبراهيم بن هاشم القمي ( زنده در 307 )
ذريعة 15 / 312 ش 1997
فرج المهموم 55
درباره مؤلف نك : سزگين 1 / 45 - 46 ; 41 - 40 . pp , Asher - Bar . ابن طاووس نسخهاى
در اختيار داشت كه عمدتا بدست الصفى محمد بن معد الموسوي ( نك - › تعليق )
كتابت شده وكتاب العلل در اين مجموعه اولين تأليف بوده است . در مآخذ شرح حال
معمول وى ، كتابي با اين نام به علي بن إبراهيم نسبت داده نشده ونسبت اين كتاب به أو
( همانطورى كه ابن طاووس معتقد است ) بطور عموم مورد قبول نبوده است . مجلسي
ابتداء اين تأليف را به محمد بن علي نسبت داد ( بحار 1 / 8 ; وهمين نسبت در عاملي ،
اثبات 1 / 58 [ در آنجا با عنوان " كتاب علل الأشياء " ] آمده است ) . اما بعدا ( بحار
1 / 28 ) ابراز عقيدة كرده است كه مؤلف محمد بن علي بن إبراهيم بن محمد الهمذاني
( زندگى در أواخر قرن سوم ; مق : نجاشي ص 344 ش 928 ) مى باشد ; آقا بزرگ نيز
همين نظر را دارد . علامه مجلسي وشيخ حر نسخههايى از اين تأليف را در اختيار
داشته اند ومجلسي به وفور در بحار از آن استفاده كرده است .
195 . علل الشرايع / أبو جعفر محمد بن علي ابن بابويه ( م 381 )
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 304
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٣٠٤