باشد . ( 45 ) المستنصر نيزبدون موفقيت كوشيد تا ابن طاووس را وأدار به دادن فتوى كند . ( 46 )
همچنين در اينكه وى را به عنوان سفير خود نزد حاكم مغول بفرستد ناكام ماند . ( 47 ) وى در
باره اينكه در چه موقعيتى از أو چنين درخواستى كرده اند ، اشاره نمى كند اما محتمل
است كه بعد از شكست نيروهاى مسلمان بدست مغولان در نبرد خانقين در پايان سال
635 بوده است . ( 48 ) در پايان جنگ ، سفير جورماغون ، أمير مغول قفقاز ، به بغداد آمد
( ربيع الثاني 636 ) وخليفه أو را با سفير خود جعفر بن محمد بن أحمد بن عباس
البطائحي ، ناظر التركات ، فرستاد ، أو كه در نزديك قزوين با جور ماغون ملاقاة كرد
و
هامش
( 45 ) . حادثهاى كه اربلى در كشف الغمة 3 / 283 - 286 بيان كرده وخواند مير ( حبيب السير ، تهران
1333 ش ، 2 / 107 - 108 ) آن را بازگو مى كند مربوط به همان سالهاست : يك نفر به نام
إسماعيل بن حسن الهرقلى كه از دملى در ران چپ خود رنج مى برد به حله آمد واز ابن طاووس
يارى خواست ، ابن طاووس ( كه بايد براي سر زدن به وطن خود رفته باشد ) أو را نزد اطباى محلى
فرستاد وآنها گفتند كه تنها راه علاج در آوردن دمل است اما اين عمل مى تواند منتهى به مرگ
إسماعيل شود . ابن طاووس وى را به بغداد برد اما اطباى آنجا نيز همين عقيدة را داشتند . إسماعيل
به سامرا رفت تا در مشهد أئمة [ ع ] دعا كند . در آنجا به پير مردى برخورد كرد كه وى را معالجه
كرد وخود را به عنوان امام دوازدهم معرفى نمود . وقتي اين خبر به بغداد رسيد ، القمي وزير از
ابن طاووس خواست تا در اين داستان تحقيق كند . ابن طاووس با گروهى به ديدار إسماعيل رفت
ووقتي ديد كه دمل كاملا از بين رفته ( معجزهاى كه تنها امام مى توانست آن را انجام دهد ) بيهوش
شد . پس از آن بن طاووس ، إسماعيل را نزد القمي برد وأو نيز وى را نزد المستنصر برد .
( 46 ) . كشف المحجة صص 111 - 112 .
( 47 ) . كشف المحجة صص 113 - 114 .
رفتار دوستانه المستنصر نسبت به ابن طاووس ، با توجه به
سياست خشن ضد شيعه أو كه گزارش شده ، قابل ملاحظه است ( مق : ابن فضل الله العمرى ،
مسالك الابصار في ممالك الأمصار ، تحقيق : فؤاد سزگين از انتشارات مؤسسه تاريخ علوم عربى
- اسلامى ، سرى c چاپ عكسي ج 46 كتاب يازده ، فرانكفورت 1988 ص 197 ) . در مقابل
ابن طاووس ، أبو حفص عمر السهروردي ( م 632 ) پذيرفت تا مأموريتهاى سياسي را از طرف
خليفه عباسي ( الناصر ) انجام دهد . نك : Hartmann ، الناصر ص 245 - 250 ،
( عوارف المعارف ) , Suhrawardt - die Gaben der Erkenntnisse desumar as , Gramlich . R
. 13 - 9 . pp , . 1978 , Wiesbeden
( 48 ) . درباره اين جنگ نك : ابن العبري ، مختصر تاريخ الدول ، بيروت ( بي تا ) [ 1978 - 1979 ] ،
ص 251 ، الحوادث الجامعة صص 109 - 113 ، مق : ( المقريزي ، كتاب السلوك لمعرفة دول
الملوك ج 1 / 2 ، تحقيق : محمد مصطفى زيادة ، قاهره 1936 ص 273 ( در ذيل حوادث سال
636 ) درباره خانقين نك : دائرة المعارف چ 2 مقاله " خانقين " [ از : Schwarz . P ] .
جورماغون ( جورمون ) . م