النيشابوري ( زندگى در أوايل قرن سوم ؟ )
فرج المهموم 92 - 93
نك : تنقيح ش 8351 : در آنجا كساني با نام علي بن عبد العزيز ذكر شده اند كه همگى
ناشناخته اند . مؤلف تأليفى كه ابن طاووس از أو نقل مى كند در رياض 4 / 122 به عنوان
يك عالم متقدم ( من قدماء العلماء ) آمده است . سندى كه در مورد نقل شده آمده ، از
شخصي بنام علي بن أحمد آغاز مى شود كه از إبراهيم بن فضل ( الهاشمي المدني از
أصحاب امام صادق [ ع ] ; مق : طوسي ، رجال ص 144 ش 25 ) نقل مى كند . اگر مؤلف
بدون واسطه از علي بن أحمد روايت كرده باشد ( اين سخنى است كه به درستى نمى توان
اثبات كرد ) مى توان حدس زد . أو در أوايل قرن سوم زندگى مى كرده است . بهر روى غير
محتمل است كه أو علي بن عبد العزيز الكوفي باشد كه شاگرد امام پنجم وششم [ ع ] بوده
ونجاشي ( ص 276 ش 725 ) كتابي به أو نسبت مى دهد . يك عبد العزيز بن محمد بن
إسحاق النيشابوري ( زنده در 330 ) در تاريخ بغداد 10 / 455 ياد شده است ، اما
شاهدي مبنى بر ارتباط أو با مؤلف وجود ندارد . ابن طاووس از نسخه ء عتيقي در قطع
نصف ( قطع نصف الورقة ) استفاده كرده كه آن را در كتابخانه علي بن أبي طالب [ ع ] در
نجف يافته است . متن نقل شده مشتمل بر مباحثه امام صادق [ ع ] وفردى يمنى است كه
ضمن آن امام آگاهى خود را دربارهء اخترشناسى ثابت مى كند . ابن طاووس مى گويد نقل
ديگرى از اين روايت در كتاب عبد الله بن القاسم الحضرمي وجود دارد .
131 . * * + فضائل أمير المؤمنين علي بن أبي طالب وفاطمة والحسن والحسين / روايت
شده ء أبو بكر محمد بن عبد الله بن إبراهيم بن عبدويه الشافعي البغدادي البزاز ( م 354 )
سعد السعود 20 ، 236 - 237
درباره مؤلف نك : سزگين 1 / 191 ( در سعد السعود بجاى عبدويه ، عبد الله آمده است ) .
مؤلف را نمى توان داراى تمايلات ضد سنى دانست ; زماني كه آل بويه روايت أحاديث
در فضائل صحابه را ممنوع كردند واعلاميهاى بر ضد صحابه بر روى درهاى مساجد
نصب كردند ، أبو بكر با روايت أحاديث فضائل صحابه در مسجد ، با اين تصميم به
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 253
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٢٥٣