ما مىگوييم ما را عذاب نمىكند ؟ اين عدم عذاب بدان جهت است كه آنان اسلام را قبول كردند و محمّد صلّى اللّه عليه و آله را در بيشتر گفتههايش در مورد آخرت تصديق كردند ، ولى گفتهى او را دربارهى خلافت على عليه السّلام تصديق ننمودند . حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُ يَصْلَوْنَها فَبِئْسَ الْمَصِيرُ بدانند كه عذاب دوزخ آنان را كافى است تا در آنجا كه بسيار بد منزلگاهى است پيوسته معذّب بمانند . بعضى گفتهاند : قول خدا « أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نُهُوا عَنِ النَّجْوى . . . تا آخر آيات » دربارهى يهود و منافقين نازل شده ، چون آنان بين خودشان نجوى و به مؤمنين نگاه مىكردند و با چشمهايشان اشاره و مسخره مىكردند . وقتى مؤمنين نجواى آنها را ديدند گفتند : لا بد خنده منافقين و يهوديان براى اين است كه شنيدهاند براى خويشان و برادران ما در جنگها قتل يا مصيبت يا شكستى رسيده است . و مؤمنين روى همين جهت ناراحت مىشدند ، وقتى اين مطلب طول كشيد مؤمنين شكايت به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بردند ، رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دستور داد كه ديگر پيش مسلمانان نجوى نكنند ، ولى منافقين دست برنداشته و به نجوى ادامه دادند . و لكن ما مىگوييم : اگر نزول آيه دربارهى يهود هم باشد مقصود منافقين امّت است كه در ردّ قول محمّد صلّى اللّه عليه و آله دربارهى على عليه السّلام نجوى مىكردند . بعضى گفتهاند : قول خدا : « وَ إِذا جاؤُكَ حَيَّوْكَ . . . تا آخر
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ۱۴ — صفحه 79
پدیدآورندگان: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص۷۹