[ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ ] شايد شما با شنيدن و تدبّر قرآن خردمند گرديد ، يا شايد مواعظ و حكمتهاى قرآن را درك نماييد . [ وَ إِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتابِ ] و آن كتاب واضح و آشكارست ، كه عبارت از لوح محفوظ است ، كه از آن در لسان حكما به نفس كلّى تعبير مىشود ، يا آن قلم أعلى است ، چه قرآن به وجهى قلم و به وجهى كتاب است كه در لسان حكما عقل كلّى ناميده مىشود ، يا مقام مشيّت است كه از آن تعبير به نفس رحمان و اضافهى اشراقى مىشود ، چه آن به وجهى اضافهى حقّ و به وجه ديگر فعل او ، به وجهى كلمهى او ، به وجهى كتاب اوست و آن اصل و ما در جميع كتابهاست . [ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ ] نزد ما بلند مرتبه و والاست ، از همه برتر است كه هيچ از آن برتر وجود ندارد . [ حَكِيمٌ ] صاحب حكيمها است ، يا محكم است به نحوى كه هيچ خلل و شكّ و ريب به آن راه نمىيابد . از امام صادق عليه السّلام آمده است : او امير المؤمنين عليه السّلام است در امّالكتاب يعنى در سورهى فاتحه ، كه در اين سوره علىّ عليه السّلام نوشته شده است و درباره : اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ فرمود : صراط مستقيم امير المؤمنين عليه السّلام و شناخت و معرفت اوست . بين اين خبر و آنچه كه ما در تفسير اين آيه ذكر كرديم منافاتى وجود ندارد ، زيرا كه علىّ عليه السّلام و قرآن در اين عالم دو وجود منفكّ و جدا هستند و گرنه در عوالم بالا علىّ عليه السّلام همان قرآن و قرآن همان علىّ عليه السّلام است .
بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى )ج ۱۳ — صفحه 99
پدیدآورندگان: سلطان محمد گنابادى ( سلطان عليشاه )
ص۹۹