وَ عَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُونَ
تفسير بعضى از اجزاى اين آيه در سورهى مؤمنون بيان شد .
وَ يُرِيكُمْ آياتِهِ فَأَيَّ آياتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ
مقصود آيات خداست كه بر علم و قدرت و حكمت و عنايت و مهربانى به خلقش دلالت كند .
أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ
آيا در زمين عالم كبير سير نمىكنند تا آثار امّتهاى پيشين را كه هلاك شدهاند ببينند ؟ و اخبار آنان را بشنوند ؟ - يا در زمين عالم صغير سير نمىكنند تا علم و آگاهى پيدا كنند و آثار امّتهاى پيشين را كه تابع شهوت و غضب و شيطنت خويش بودند بيابند ، يا در زمين اخبار و سيرههاى امّتهاى پيشين يا در زمين قرآن سير كنند .
فَيَنْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْهُمْ وَ أَشَدَّ قُوَّةً وَ آثاراً فِي الْأَرْضِ فَما أَغْنى عَنْهُمْ
كارهايى كه انجام مىدادند آنان را از عذاب بىنياز نكرده است .
ما كانُوا يَكْسِبُونَ
لفظ « ما » اوّل در « فما اغنى » نافيه يا استفهاميّه است ، « ما » دوّم موصوله يا موصوفه يا مصدريّه يا استفهاميّه است .
فَلَمَّا جاءَتْهُمْ
عطف از قبيل عطف تفصيل بر اجمال است كه موارد دستاوردهاى آنان را بيان مىكند .
رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ
وقتى رسولان الهى با بينات و دليلهاى روشن براى آنان آمدند ، آنها چه