ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ
بازماندگان كسانى كه با نوح سوار كشتى كرديم « ذريّة من حملنا » مفعول اوّل « لا تتّخذوا » و « وكيلا » كه مفرد است بر جمع از آن جهت است كه حمل وزن فعيل به معناى فاعل جائز است ، مانند
« حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً »
« 1 » و ممكن است اين جمله ندا و منصوب بنا بر اختصاص باشد ( اى بازماندگان كسانى كه در كشتى با نوح بوديد ) يا مفعول فعل محذوف باشد ( بشنويد شما ذريّهى . . . )
إِنَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً
به دنبال ذكر اسم نوح عليه السّلام مدح او را ذكر نمود تا علّت آن كه خدا كتاب را جهت هدايت ذرّيّهى او قرار داد بيان شود و آن اين كه : او بندهاى سپاسگزار بود .
وَ قَضَيْنا إِلى بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ
بر بنى اسرائيل در تورات يا در اخبار نبوّت از قضاى خودمان خبر داديم .
لَتُفْسِدُنَّ فِي الْأَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَ لَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيراً فَإِذا جاءَ وَعْدُ أُولاهُما بَعَثْنا عَلَيْكُمْ عِباداً لَنا أُولِي بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجاسُوا خِلالَ الدِّيارِ وَ كانَ وَعْداً مَفْعُولًا
كه در اين سرزمين دو بار فساد و سركشى بىاندازه خواهيد كرد و چون وعدهى عقاب افساد اوّل رسيد بر شما كسانى از بندگان خود فرستيم كه جنگجويانى سهمگين هستند .
تنزيل آيه در مورد بنى اسرائيل است و دو مرتبه فساد كردن عبارت
Footnote
( 1 ) . سورهى نسا آيهى 69 .