كه موجب تفضل مىشود واز خواص أجسام است واشتقاق رحم از أو است
چه منعظف است بر آنچه در أو است واطلاق أو بر واجب تعالى مثل ساير
عوارض أجسام از غضب ورضا وجز اينها بر دو وچه ممكن است يكى آنچه
شهيد سعيد قدس سره در ( قوعد ) فرموده ، وجماعتى از أهل تحقيق با أو مساعدت
فرموده اند كه أسماء الله تعالى مأخوذ از غاياتى هستند كه افعالند نه از مبادى كه
انفعالند ( 1 ) وحاصل اين كلام آنكه اين أوصاف را كه ملاحظه مىكنيم مبادى
دارند كه راجع به تأثرات وعوارض أجسام است مثل حيا ، كه مثلا انفعال نفس
است در مقام مخصوص وثمرات وآثاري دارند كه از مقولة فعل وتأثير هستند
از قبيل فضل واحسان در خصوص محل سؤال ، واين ألفاظ را به اعتبار ثاني استعمال
مىكنند نه به اعتبار أول ، پس حقيقت ألفاظ مذكوره در نتايج مخصوصة با قطع
نظر از أسباب وعلل طبيعية آنها استعمال مىشوند ، وبنابر اين جميع اين ألفاظ
در اين مقام مجازند .
وديگرى آنچه جماعتى از أكابر محققين قائل شده اند وتحرير أو آنست
كه معنى واحد به اعتبار اختلاف نشئات وتعدد مواطن ، لوازم مختلفه پيدا مىكند
بلكه خود حقايق مختلفه مىشود ، با اينكه معنى عام مشتركى بين جميع مراتب
باشد كه لفظ اسم آن معنى عام باشد مثل علم كه در ماها عرض است ، وأسباب
وعلل ولوازم متعددة دارد كه هر كه از أفق ما متعالي باشد از آن أمور منزه است
ودر عالم عقول ونفوس جوهر است ، ودر واجب تعالى نه جوهر ونه عرض
بلكه عين ذات مقدسه متعاليه از شوائب اعدام ونقايص است - جل ذكره
Footnote
1 ) قال الشهيد محمد بن جمال الدين العاملي في القواعد والفوائد ص 265
وأسماء الله تعالى انما يؤخذ به اعتبار الغايات التي هي افعال دون المبادى التي هي
انفعالات .