اما لطيف بودن به معنى كمي وباريكى وخردى نيست ، بلكه به معنى
نفوذ در أشياء ( احاطه علمي به همه چيز ) وديده نشدن أو است ، چنان كه به
شخصي مىگوئى : اين امر از من لطيف شد ، وفلانى در كردار وگفتارش
لطيف است ، به أو خبر مىدهى كه عقلت در آن امر مانده است وراه جوئى
از دست رفته است ، وطورى عميق وباريك گشته كه انديشه آن را درك
نكند ، همچنين لطيف بودن خداى تبارك وتعالى از اين نظر است كه به حد
ووصف درك نشود ، ولطافت ما به معنى خردى وكمي است ، پس در اسم
شريك أو شديم ومعنى مختلف گشت .
واما خبير كسى است كه چيزى بر أو پوشيده نيست واز دستش
نرفته ، خبير بودن خدا از نظر آزمايش وعبرت گفتن از چيزها نيست ، كه اگر
آزمايش وعبرت باشد بداند وچون نباشد نداند ، زيرا كسى كه چنين باشد
نادان است وخدا هميشه نسبت به آفريدگانش آگاه است ، ولى آگاه در ميان
مردم كسى است كه از ناداني دانش آموز خبرگيرى كند ( كه پس از ناداني
آگاه ودانا شده ) ، پس در اسم شريك أو شديم ومعنى مختلف است .
واما ظاهر بودن خدا از آن نظر نيست كه روى چيزها بر آمده وسوار
گشته ، وبر آنها نشسته وبالا آمده باشد ، بلكه بواسطة غلبه وتسلط وقدرتش
بر چيزهاست ، چنانچه مردى گويد : بر دشمنانم غلبه يافتم وخدا مرا بر دشمنم
صحيفة الرضا ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 339
مساهمون: الشيخ جواد القيومي
ص٣٣٩