و المحرّم ، و رجب الّذى بين جمادى و شعبان . و اين خبر بگفته آمدست بجاى ديگر . و لكن پيغامبر اين حديث از بهر آن كرد كه سال از دوازده ماه كمتر شمردند « 1 » و اين ماه رجب از ميانه بيفكندندى ، خداوند عزّ و جلّ اين نپسنديد و اين را به قرآن در ياد كرد و اين را نسىء گفت . چنان كه گفت : إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيادَةٌ فِي الْكُفْرِ ، - تا - يُحِلُّونَهُ عاماً وَ يُحَرِّمُونَهُ عاماً « 2 » . پس اين را برگرفت ، و گفت عزّ و جلّ بر عقب اين : إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ - الى قوله - ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ . « 3 » و اين از بهر آن گفته آمد تا بدانى كه اين تاريخ از آسمان آمدست . و ازان وقت باز كه خلق اندرين جهان پيدا آمد اين تاريخ همچنين مىراندند تا امروز . و چنين گويند كه گروهىاند بشام اندر كه علىّ بن ابى طالب رضى اللَّه « 4 » دشمن دارند و زو تبرّا كنند و تولّى بمعاويه كنند ، تاريخ ايشان ازان وقت وفات معاويه است « 5 » . و گبركان تاريخ خويش را از وقت مقتل يزدجرد بن شهريار دارند كمملكت عجم بر دست او برفت ، گرفتهاند « 6 » . و بر گبركان هيچ كار ازان بزرگتر نبود كه اين ملكت ايشان از دست ايشان برفت . و السّلام . « 7 » چون سال دوم ببود از هجرت پيغامبر صلّى اللَّه عليه ، اين آيتهاى صبر كه همىآمد منسوخ شد و آيتهاى قتال آمد ، چنانك همىگويد :
ترجمه تفسیر طبری فراهم آمده در زمان سلطنت منصوربن نوح سامانیج ۳ — صفحه 638
پدیدآورندگان: محمد بن جرير الطبري
ص۶۳۸
پاورقی
( 1 ) - شمردندى . ( خ )
( 2 ) - التوبة 37
( 3 ) - التوبة 36
( 4 ) - را ، رضى اللَّه عنه .
( صو ) - را . صلوات اللَّه عليه . ( خ )
( 5 ) - معاوية بن ابى سفيان است . ( خ . نا )
( 6 ) - « گرفتهاند » در نسخ ديگر نيست و زايد است .
( 7 ) - در نسخههاى « خ » و « نا » اين مطلب را عنوان است : آمدن فرمان پيغامبر عليه السّلم بحرب كردن با كافران .
و در نسخهء « صو » چون نسخهء متن عنوان ندارد .