در افسانهها آمده است ، كه اين شهر را طابق النعل بالنعل مطابق نقشهء انطاكيه بنا كرده بودند ، بطوريكه هر يك از مهاجرين منزل خود را به آسانى يافت « 1 » . كسرى در آنجا چندين حمام و يك ميدان اسبدوانى بنا نمود و بسكنهء آن امتيازات و عنايات مخصوص مبذول داشت ، از جمله مسيحيان را آزادى مذهبى عطا نمود .
اهالى اين شهر مستقيما تحت نظر شاه قرار گرفتند و هرگاه مجرمى بدانجا پناهنده ميشد ، كسى حق نداشت معترض او بشود « 2 » .
در مغرب دجله آثار حصارى ديده مىشود ، كه قسمت اعظم آن را با آجر بابل ساختهاند و مساحتى قريب 286 هكتار را احاطه نموده است . اين شهر سلوكيه است ، كه قديميترين قسمتهاى پايتخت بشمار ميرود و اردشير اول بخشى از آن را مجددا بنا كرد و آن را ويهاردشير نام نهاد « 3 » . حصار آن همان ديوار شهر سلوكيه عهد سلوكيان است « 4 » . شهر ماحوزا « 5 » مجاور سلوكيه بود . از آن گذشته مؤلفين يهود و سريانى كلمه
هامش
( 1 ) - طبرى ، ص 898 ، نلدكه ، ص 165 .
( 2 ) - پروكوپيوس ، جنگ ايران 2 ر 14 ر 4 - 1 .
( 3 ) - ويه اردشيرVeh - Ardasherپهلوى « به اردشير » است . عقيده نلدكه ( مجله شرقى وين ، دوره 16 ( 1902 ) ، ص 7 ) ، مبنى بر اينكه معنى حقيقى ويهاردشير « خانه اردشير » است ، ويه همان بىbeآرمى است ، كه به معناى خانه است ، ظاهرا خطاست ، ر ك بيلى ، بولتن شرقى ، 9 ، ص 232 .
( 4 ) - زاره - هرتسفلد ، سفر باستانشناسى ، ص 50 و بعد .
( 5 ) - ماحوزا مفرد است ؛ مقايسه شود با بالاتر ، ص 406 بنابر كتاب آميانوس ( كتاب 25 ، بند 5 ، پاره 3 ) كوشCocheيا بسريانى كوخىKokheنام ديگر سلوكيه بود .
اما ادوارد مير ميگويد ( گزارشهاى انجمن شرقى آلمان -Mitt . d . Deutschen Orient Gcsشماره 67 ، ص 18 ) ، كه كلمه كش بغلط در متن مغشوش آميانوس راه يافته است .
زسيموسzosimos( كتاب سوم ، 23 و بعد ) عبارتى دارد ، كه تقريبا عين مطالب آميانوس است ، در آنجا نيز كلمهZokhaseرا به صورتى آورده . كه فساد در آن راه يافته است .
مطابق عبارت ديگرى كه آميانوس ( كتاب 26 ، بند 6 ، پاره 2 ) ميآورد كوش قدرى دور تر از سلوكيه در مصب نهر ملكا ، كه بدجله ميريزد ، واقع بود .