اين وقايع ابتداى تعقيب عيسويان ايران است ، كه از سال 339 تا هنگام فوت شاهپور دوم دوام داشت . مخصوصا در ولايات شمال غربى و در نواحى مجاور روم زجر و آزار عيسويان بشدت جارى بود ، كشتارها رخ داد و جماعتى تبعيد شدند در سال 362 ميلادى هليودور « 1 » اسقف را با 9000 عيسوى ساكن شهر مستحكم فنك « 2 » واقع در بزبده « 3 » پس از شورشى كه كردند ، به خوزستان تبعيد نمود « 4 » سوزومن « 5 » مقتولين عيسوى عهد شاهپور را به 000 / 12 نفر بالغ دانسته است
و اين جماعتى است ، كه نام آنان معروف بوده است . بعقيده لابور اين رقم تا اندازه مقرون بمبالغه است .
در كتب سريانى اعمال شهداء آزار و تعقيب عيسويان ، كه مدت دويست سال با فواصل چند به طول انجاميد ، مسطور است . اين كتب با اينكه از روى تعصب
شكل 30 - سكه يزدگرد اول
( مجموعه مؤلف )
شديد نگاشته شده و بافسانههاى بسيار زينت يافته است ، از آنجا كه متكى باسناد و روايات معتبر است ( خاصه قسمتى كه مربوط بادوار قديمتر است ) « 6 » ، براى كيفيت تمدن ايران در آن زمان از منابع بسيار خوب بشمار ميآيد .
هامش
( 1 ) -Heliodore( 2 ) -Phenek( 3 ) -Bezabde( 4 ) - لابور ، ص 78 و بعد .
( 5 ) -SOZOMENE( 6 ) - ايضا ، ص 53 و ما بعد .