2 - مشهور شافعيه كه قائل به جواز جمع مىباشند براي مسافر ودر باران وبرف آن
هم با شرائطى وبه نظر آنان به خاطر تاريكى شديد وباد وترس ومرض جمع جايز نيست .
3 - مشهور مالكيه أسباب جمع را از اين قرار مىدانند : سفر ، بيمارى ، باران ، گل آلود
بودن با تاريكى آخر ماه ، وبودن در عرفة ومزدلفة براي حجاج با شرايطى .
4 - حنابله جمع را جايز مىدانند در عرفة ومزدلفة وبراي مسافر ، بيمار ، زن شيرده ،
زن مستحاضة ، سلس البول ، عاجز از طهارت آبى يا تيمم ، عاجز از شناخت وقت ، خائف
بر نفس يا مال يا آبرو ، خائف از ضرر در زندگى ، ودر برف ، باران ، سرما ، باد وگل آلود بودن
كه البتة شرائطى را نيز ذكر مىكنند .
5 - جماعتى از أصحاب حديث وبرخى از أصحاب شافعي وغيره كه قائل شده اند
جمع در حضر براي انجام حاجتي مطلقا جايز است ما دام كه به عنوان عادت اتخاذ نشود .
6 - ابن شبرمة كه جمع بين صلاتين را به هر جهت ولو حاجت نباشد جايز مىداند
ما دام كه عادت نشود .
7 - ابن منذر وبنا به نقل قفال نيز ابن سيرين كه جمع در حضر را بطور مطلق وبدون
هيچ قيدى جايز مىدانند . ( 1 )
وقول حق كه روايات صحيح آن را تأييد مىكند ومطابق اطلاق قرآن كريم است
همين قول مىباشد واماميه نيز به تبع أهل بيت عليهم السلام همين مذهب را پيروى مىكنند .
والحمد لله رب العالمين
سيد محمد رضا مدرسى طباطبايى
8 صفر الخير 1415 مطابق 27 / 4 / 1373
هامش
( 1 ) - براي مدارك اين أقوال مىتوانيد رجوع كنيد به : الفقه على المذاهب الأربعة ، المغنى ، الشرح الكبير ، المجموع ، حلية الأولياء وغيره .