عبداللَّه بن محمد بن عون
اتحادىهاى آستانه كه از يك طرف خبر سستى امير على را در اعلان مشروطه شنيده بودند و از طرف ديگر ، از كمك وى در شورش مخالفان خبر به دست آوردند ، در 28 رمضان سال 1326 فرمان عزل وى را صادر و عبداللَّه بن محمد بن عبدالمعين بن عون را كه در آستانه بود ، به سمت امير مكه تعيين كردند . وى آمادهء سفر به مكه بود كه پيش از آن ، در سوم شعبان همان سال درگذشت . « 1 » برخى گفتهاند كه فرتوت بود و بيمارى ، او را از پاى درآورد ، برخى هم بر اين باورند كه مسموم شد .
امارت حسين بن على
با درگذشت عبداللَّه ، اتحادىها امارت مكه را به حسين بن على سپردند . محمد پنجم ، سلطان عثمانى هم با اين امر موافقت كرد و حسين از آستانه به سمت مكه حركت كرد و در ذى قعدهء سال 1326 وارد مكه شد .
حسين يك محافظهكار به تمام معنا و فردى پايبند به سنن موروثى بود . به همين سبب اعتقادى به مشروطه نداشت ؛ چنان كه مبانى مشروطه را به اين معنا كه چيزى از حكومت به مردم واگذار شود ، باور نداشت . به علاوه ، معتقد بود كه اين نظام ، با ميراث سياسى گذشتهء او در لزوم فاصله ميان حاكم و محكوم ، سازگارى ندارد .
از آنجايى كه وى در آستانه زندگى كرده بود ، به بسيارى از مسائل پنهانى حزب اتحاد آشنايى داشت . با بسيارى از جوانان آنان درآميخته و شاهد سستى آنان در مسائل دينى بود . اين مسأله هم تأثير زيادى در عقيدهء منفى او نسبت به مبانى مشروطه برجاى گذاشته بود .
امير حسين ، همچنين از بحرانى كه در پى پيروزى مشروطه خواهان در آستانه پديد آمده بود ، آگاهى داشت و از شمارى از آشوبهاى عناصر غير ترك با خبر بود . وى با كسانى كه تمايل به قومگرايى عربى داشتند ، در آميخت و با عربهايى كه به دنبال
هامش
( 1 ) . تذييل شفاء الغرام ، ( بدون شماره صفحه ) .