سؤال : تأويل اين آيه كه در خطاب به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرمايد : لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرِينَ « 1 » چيست ؟ چگونه اين خطاب متوجّه كسى شده است كه شرك و ارتكاب گناه بر او روا نمىباشد ؟ پاسخ : در تفسير اين آيه گفته شده است كه مخاطب ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بوده است امّا مراد آن ، پيروان حضرتش مىباشند . از ابن عبّاس رضى اللّه عنه نقل شده است كه : قرآن به « إيّاك أعني و اسمعى يا جاره » ( تو را مىخوانم امّا اى همسايه تو بشنو . [ به در مىگويند تا ديوار بشنود ] ) نازل شده است . نظير چنين بيانى ، آيه يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَ أَحْصُوا الْعِدَّةَ « 2 » است . « آنان را طلاق دهيد » [ با خطاب جمع ] در اين آيه نشان مىدهد كه خطاب ، متوجّه ديگران ، است نه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم . پاسخ ديگر : اين خبر متضمّن تهديد است و نمىتوان آن را متوجّه عموم ندانست به‌ويژه آن‌كه تهديدكننده ( خداوند ) مىداند آنچه كه وى را مخاطب تهديد قرار دهد از آن حضرت ، سرنمىزند . امّا ناگزير بايد انجام آن در توان حضرتش باشد . و به اين دليل ، خداوند همهء تهديدهاى قرآن را عامّ و متوجه كسانى كه مىتوانند مخاطب تهديد باشند ، قرار مىدهد و همهء كسانى را كه مىداند مرتكب چنين گناهانى نمىشوند نيز در رديف ديگران مىداند . به‌اضافه آنجا كه مىفرمايد : لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ « 3 » از نظر تقدير و شرط مذكور در آن ، چيزى بيش از كلام خداوند در جايى ديگر ، يعنى لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلَّا اللَّهُ لَفَسَدَتا « 4 » نيست و همان گونه كه ناممكن بودن وجود دوّمى ( شريك ) براى خداوند متعال قطعى است . [ امكان شرك ورزيدن براى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وجود دارد امّا ايشان قطعا چنين نكرده‌اند . ] شيعه ، در تأويل اين آيه نيز پاسخى منحصر به فرد دارد . به اعتقاد ما وقتى كه پيامبر ( ص ) در همان آغاز امامت ، امير مؤمنان ، على عليه السّلام را پس از خود به‌طور آشكار اظهار