سؤال : اين سخن فرعون به حضرت موسى ( ع ) به چه معنى است ، آن‌گاه كه خطاب به آن حضرت گفت : وَ فَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَ أَنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ « 1 » و موسى عليه السّلام نيز [ در پاسخ فرعون ] گفت : فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ « 2 » چرا باوجود اينكه آن حضرت در هيچ زمانى ، گمراه نبود ، گمراهى را به خود نسبت داده است ؟ پاسخ : منظور فرعون از وَ أَنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ « 3 » كافر بودن موسى عليه السّلام نسبت به نعمتهاى او بوده است زيرا وى تا هنگام جوانى و بلوغ ، سرپرست موسى عليه السّلام بود . فرعون در جايى ديگر مىگويد : أَ لَمْ نُرَبِّكَ فِينا وَلِيداً وَ لَبِثْتَ فِينا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ « 4 » دربارهء سخن موسى عليه السّلام : فَعَلْتُها إِذاً وَ أَنَا مِنَ الضَّالِّينَ نيز مراد حضرت آن است كه من از اين امر غافل بودم كه مشتم موجب قتلى شود يا اينكه دفاع [ از مظلوم ] به كشته شدن آن قبطى بينجامد . همچنين ممكن است غرض آن حضرت ، گمراه شدن از انجام يك مستحبّ ، يعنى خوددارى از قتل در آن زمان و عدم دستيابى به ثواب آن باشد .

سؤال : چرا حضرت موسى عليه السّلام در پاسخ به فرمان خداوند متعال كه : أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ « 5 » انجام فرمان را به زمانى ديگر موكول كرد و گفت : إِنِّي أَخافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ وَ يَضِيقُ صَدْرِي وَ لا يَنْطَلِقُ لِسانِي فَأَرْسِلْ إِلى هارُونَ « 6 » آيا اين به منزلهء استعفا كردن از مقام رسالت نيست ؟ پاسخ : بر خلاف گمان سؤال‌كننده ، اين سخن متضمّن استعفا كردن [ از مقام پيامبرى ] نمىباشد . بلكه پيش از اين به آن حضرت اجازه داده شده بود كه پيوستن برادرش به وى در امر