پس امام صادق عليه السلام فرمود :
« بندهاى به خدا گمان نيك نكند مگر اينكه خداوند بر وفق گمانش با او رفتار كند ، و گمان بد نكند به او مگر اينكه خداوند مطابق گمانش با او برخورد نمايد ، و اين است سخن خداوند كه مىفرمايد : « آرى اين گمان بدى بود كه دربارهء پروردگارتان داشتيد و همان موجب هلاكت شما گرديد ، و سرانجام از زيانكاران شديد . »
تمرين نفس به طاعت ، صبر و تقوا
نفس مانند حيوان سركش و چموش است كه اگر به حالش رها كنى به هيجان آمده و خود را هلاك مىگرداند ، ولى بايد آن را با نكوهش ، سرزنش ، تهديد ، تأديب نمايى و به اطاعت خدا و پيامبر او و صبر در اطاعت و تقواى الهى تمرين و عادت دهى . پيامبران الهى و پيشوايان دين به همين ترتيب سفارش كردهاند و اكنون بياييد با گوش شنوا قلب بيدار و آگاه ، پارهاى از اين سفارشها را باهم بخوانيم :
1 - پيامبر خدا فرمود :
« من مقت نفسه دون مقت الناس ، آمنه اللَّه من فزع يوم القيامة » « 1 »
. « هر كس كه بر نفس خود خشم كند بىآن كه بر مردم خشم گيرد ، خداوند او را از هراس روز قيامت ايمن گرداند . »
2 - حسن بن جهم مىگويد : شنيدم امام رضا عليه السلام مىفرمود :
« إنّ رجلًا في بني إسرائيل عَبَد اللَّه أربعين سنة ، ثمّ قرّب قرباناً فلم يُقبل منه ، فقال لنفسه : ما أتيت إلّامنك ، و ما الذنب إلّالك ، قال : فأوحى اللَّه عزّ وجلّ إليه : ذمّك لنفسك
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعه ، ج 11 ، باب 17 ، ص 183 ، حديث 3 .