خازنان دوزخ نوزده باشند و شما لشكرى از شجاعان به هر ده مرد از شما يكى را دفع نتوانى كردن ( 1 ) .
[ ابو ] ( 2 ) الاسد بن كلدة بن خلف بن اسد الجمحيّ گفت : من هفده را كفايت كنم ، شما به همه دو را كفايت كنى ( 3 ) ، خداى تعالى اين آيت فرستاد ، گفت ( 4 ) :
* ( وَما جَعَلْنا أَصْحابَ النَّارِ إِلَّا مَلائِكَةً ) * ، گفت : ما نكرديم خازنان دوزخ را الَّا فريشتگان ، و عدد ايشان نكرديم الَّا فتنه و اختبار كافران تا پيدا شود كه ايشان چنين محالات گويند ، از آن جا كه پندارند كه ايشان چون مردان دنيااند و قوّت ايشان بر حدّ قوّت ايشان باشد ، و نيز در آن افتند كه اين چه عدد است و چرا اين عدد بر عقد نيست و آنگه اين عدد اندك با خلايق عالم چگونه مقاومت كنند ( 5 ) ، و نيز تا اهل كتاب به يقين بدانند كه رسول ما محمّد ( 6 ) صادق است و آنچه مىگويد از وحى مىگويد كه اين معنى در توريت و انجيل هست ، و او كتاب ايشان نشنيده است و نديده و نخوانده ، چه او مردى است امّى و اين اتّفاق نيوفتد كه عددى بگزاف بگويند . راست آيد ، چنان كه كما بيشى در او نباشد ، چون مطابق حق بود دليل آن باشد كه از وحى است ( 7 ) ، و نيز تا مؤمنان را ايمان و يقين بيفزايد چون بشنوند از اهل كتاب كه آنچه رسول [ 12 - پ ] عليه السلام - گفت مطابق حق است ( 8 ) ، و نيز تا شكّ نباشد اهل كتاب را از جهودان و ترسايان و نيز مؤمنان ( 9 ) ، و نيز براى آن تا منافقان و آنان كه شكّاك و بيمار دل
هامش
( 1 ) . كا : نتوانيد كردن ، دا : توانيد كردن .
( 2 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 3 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : كنيد .
( 4 ) . كا ، آد ، گا : كه .
( 5 ) . آد ، گا : مقاومت توانند كرد ليستيقن الذين اوتوا الكتاب .
( 6 ) . كا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم .
( 7 ) . كا ، آد ، گا و يزد الذين امنوا ايمانا .
( 8 ) . كا ، آد ، گا و لا يرتاب الذين اوتوا الكتاب .
( 9 ) . كا ، آد ، گا : و المؤمنون ، و نه مؤمنان را و ليقول الذين في قلوبهم مرض .