دشمنان خداى تيغ زدن ، و زر و درم به صدقه دادن ؟ گفتند : كدام است يا ابا الدّرداء ؟ گفت : ذكر خداى تعالى لقوله : * ( وَلَذِكْرُ اللَّه أَكْبَرُ ) * .
معاذ گفت : از رسول پرسيدم كه از عملها كدام فاضلتر است ؟ گفت : آن كه مرگ به تو رسد ، و زبان تو به ذكر خداى تعالى تر باشد .
ابو هريره روايت كرد كه ، رسول - عليه السّلام - گفت : دنيا ملعون است با آنچه در اوست الَّا خداى تعالى يا عالمى يا متعلَّمى .
اهل اشارت گفتند : براى آن چنين آمد كه هر طاعتى را جزايى باشد در قيامت ، جز ذكر خداى كه آن را بر سرى جزاى عاجل هست في قوله : فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ ( 1 ) .
و ابو هريره روايت كرد كه ، رسول - عليه السّلام - گفت ، خداى تعالى گفت ( 2 ) :
انا عند ظنّ عبدي بي و انا مع عبدي اذا ( 3 ) ذكرني ( 4 ) فان ذكرني في نفسه ( 5 ) ذكرته في نفسي ، و ان ذكرني في ملاء ذكرته في ملاء خير منهم و ان تقرّب الىّ شبرا تقرّبت اليه ذراعا و ان تقرّب الىّ ذراعا تقرّبت اليه باعا و من اتاني مشيا ( 6 ) اتيته هرولة
، گفت :
من بنزديك گمان بندهام به من ، و من با بندهام ، چون مرا ياد كند در نفس خود يادش كنم در نفس خود ، و اگر مرا ياد كند در مجمعى يادش كنم در مجمعى به از آن ، و اگر تقرّب كند به من به يك بدست تقرّب كنم به او يك ارش ، و اگر تقرّب كند به من به يك ارش تقرّب كنم به او به يك باع ، و اگر به من آيد به رفتن به او شوم به تاختن ، و الفاظ اين خبر محمول است و متأوّل بر تشبيه و مبالغه .
ابو سعيد خدرى روايت كرد كه رسول - عليه السّلام - گفت : هيچ مجلسى نباشد كه اهل آن مجلس ذكر خداى كنند - جلّ جلاله - و الَّا فرشتگان گرد ايشان در آيند و به رحمت ايشان را باز پوشند ، و خداى تعالى ذكر ايشان كند بر ملاء اعلى .
ابو مالك گفت در اين آيت كه : ذكر خداى تعالى بنده را در نماز بهتر است از نماز .
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيه 152 .
( 2 ) . آز : فرمود .
( 3 ) . مش : اذ .
( 4 ) . آج ، لب ، اذا اذكرنى .
( 5 ) . آز : نفسى .
( 6 ) . آب ، آز : ماشيا .