در خبر است كه رسول - صلى اللَّه عليه و آله ( 1 ) - گفت :
ما طلعت شمس قطَّ الَّا بجنبيها الملكان يقولان : اللَّهم اعط كلّ منفق خلفا و كلّ ممسك تلفا ،
هيچ روز آفتاب بر نيايد و الَّا بر پهلوهاى ( 2 ) او دو فرشته باشند ، مىگويند : بار خدايا ! هر نفقه كننده اى را عوض بده و هر باز دارنده اى [ را ] ( 3 ) تلف و هلاك مال .
* ( الْمُسْتَغْفِرِينَ بِالأَسْحارِ ) * ، و به وقت سحر استغفار كنند .
مجاهد و قتاده و ضحّاك و كلبى گفتند : نماز كنندگان باشند ، يعنى نماز شب كنان ، بيانش قوله تعالى : كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ ، وَبِالأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ( 4 ) ، زيد بن اسلم گفت : آنان باشند كه نماز بامداد به اوّل وقت ، چون صبح دوم ( 5 ) باشد ، بگذارند ( 6 ) .
ابن كيسان گفت : آنان باشند كه نماز بامداد به جماعت كنند . حسن بصرى گفت : در شب نماز كنند تا به وقت سحر ، آنگه در وقت سحر به استغفار مشغول باشند .
راوى خبر گويد كه : عبد اللَّه عمر همه شب نماز كردى ، آنگه گفتى : اى نافع ! وقت سحر هست ؟ گفتى : نه . با سر نماز شدى ، تا آنگه كه گفتى : وقت سحر است ، به استغفار مشغول شدى تا صبح بر آمدن . آنگه نماز بامداد كردى .
ابراهيم بن خاطب گفت : در مسجد رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله ( 7 ) - نماز مىكردم ، از گوشه مسجد آوازى شنيدم كه [ مى ] ( 8 ) گفت : رب امرتني فأطعتك و هذا سحر فاغفر لي ، بار خدايا مرا امر كردى طاعت داشتم ، و اين وقت سحر است ، اگر از كرم روى ( 9 ) دارد مرا بيامرز ، گفت : نگا كردم عبد اللَّه مسعود بود .
انس مالك روايت كند كه ، رسول - صلى اللَّه عليه و آله - گفت خداى تعالى ( 10 )
هامش
( 1 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق : عليه السلام .
( 2 ) . مر : پهلوى .
( 3 ) . اساس : ندارد ، به قياس با مج و ديگر نسخه بدلها ، افزوده شد .
( 4 ) . سوره ذاريات ( 51 ) آيات 16 و 17 .
( 5 ) . فق : صادق .
( 6 ) . كذا در اساس و همه نسخه بدلها ، با همين املا .
( 7 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : عليه السلام .
( 8 ) . اساس ، مب ، مر : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 9 ) . اساس ، فق ، مب ، مر : روا ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 10 ) . مب مى .