چون شب از اين جانب در آيد و روز از آن جانب بشود و آفتاب فرو شود وقت روزه گشادن باشد ، و شب عبارت است من غروب الشّمس الى طلوع الفجر الثّانى .
* ( وَلا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ ) * ، مجاهد در شاذّ خواند ( 1 ) :
فى المسجد . و عكوف و اعتكاف مقام باشد بر كارى ، يقال : عكف على كذا و اعتكف و عكف بالمكان اذا أقام به ، قال اللَّه تعالى : فَأَتَوْا عَلى قَوْمٍ يَعْكُفُونَ عَلى أَصْنامٍ لَهُمْ ( 2 ) . . . ، قال الفرزدق وصف القدور :
ترى حولهنّ المعتفين كأنّهم
على صنم فى الجاهليّة عكّف
و قال الطَّرمّاح ( 3 ) :
فبات بنات اللَّيل حولى عكّفا
عكوف البواكي بينهنّ صريع
و در شرع مقام بود در بعضى مساجد براى عبادت ، و نزديك ما درست نباشد الَّا به سه شرط : يكى آن كه اعتكاف او در مسجدى بود از اين چهار مسجد :
مسجد الحرام ، يا مسجد رسول به مدينه ، يا مسجد كوفه ، يا مسجد بصره ، چه اين مسجدها آن است كه پيغامبر يا امام - عليهما السّلام - در او نماز آدينه كردهاند به جماعت .
شرط دوم ( 4 ) آن كه : روزه دارد كه اعتكاف به روزه درست باشد ( 5 ) .
سيوم ( 6 ) آن كه : سه روز نيّت كند يا ( 7 ) بيشتر كه اعتكاف كمتر از سه روز نباشد .
و واجب بود معتكف را كه اجتناب كند از هر چه محرم اجتناب كند از زنان و طيب و ممارات و جدال .
و در عمل ( 8 ) او هفت چيز ديگر باشد كه در احرام نبود : بيع و شرا نكند ، و از مسجد بيرون نيايد الَّا عند ضرورت ، و در زير سايه نرود ( 9 ) ، و در هيچ مسجد ( 10 ) ننشيند جز آن مسجد به اختيار ، و نماز نكند در مسجد ديگر الَّا به ( 11 ) مكّه كه ( 12 ) هر جا كه خواهد نماز
هامش
( 1 ) . آج ، لب ، فق : گفت ، مب : گفت كه .
( 2 ) . سورهء اعراف ( 7 ) آيهء 138 .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها : الاخر .
( 4 ) . مب : دويم .
( 5 ) . مج : نباشد .
( 6 ) . مج : سدام ، مب ، سيم .
( 7 ) . همهء نسخه بدلها بجز مب : تا .
( 8 ) . همهء نسخه بدلها : در اعتكاف .
( 9 ) . همهء نسخه بدلها به اختيار .
( 10 ) . مب نرود و .
( 11 ) . مب : در .
( 12 ) . مب در ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق به .