است و يا پرهيز از عذاب خداست بوسيله فعل واجبات و ترك محرّمات .
* ( فَمَنِ اتَّقى وَأَصْلَحَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ ) * اعراف : 35 . آنكه از بديها بپرهيزد و خود را اصلاح كند ترسى بر آنها نيست و محزون نميشوند .
متّقى و تقىّ : هر دو بمعنى تقوى كار و پرهيزكار است * ( أُولئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ) * بقره :
177 . * ( تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبادِنا مَنْ كانَ تَقِيًّا ) * مريم : 63 .
واقى : مصون دارنده و محفوظ دارنده . * ( فَأَخَذَهُمُ الله بِذُنُوبِهِمْ وَما كانَ لَهُمْ مِنَ الله مِنْ واقٍ ) * غافر : 21 .
خدا آنها را بگناهانشان گرفت . و كسى نبود كه از عذاب خدا محفوظشان دارد .
تقاة : تقاة و تقوى هر دو يكىاند * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا الله حَقَّ تُقاتِه ) * آل عمران : 102 . اى اهل ايمان بترسيد از خدا حق ترسيدنش .
اتقى : پرهيزگارتر . * ( إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ الله أَتْقاكُمْ ) * حجرات : 13 . تقيه * ( لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ وَمَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ الله فِي شَيْءٍ إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً وَيُحَذِّرُكُمُ الله نَفْسَه وَإِلَى الله الْمَصِيرُ ) * آل عمران : 28 . يعنى مؤمنان بجاى اهل ايمان ، كافران را دوست ندارند و كافران را براى خويش صديق و سرپرست اخذ نكنند . هر كه اين كار كند رابطه اش بطور كلَّى از خدا قطع شده ، مگر آنكه از آنها پرهيز و تقيّه كنيد پرهيز بخصوصى ، خدا شما را از خويش ميترساند و بازگشت .
بسوى اوست .
در اين آيه حكم اوّلى آنست كه بايد از كفّار بريد و بمؤمنان پيوست و نبايد آنها را دوست داشت و محرم اسرار كرد چنان كه آيات * ( لا تَتَّخِذُوا بِطانَةً مِنْ دُونِكُمْ لا يَأْلُونَكُمْ خَبالًا . . . ) * آل عمران : 118 . در اين مطلب صريحاند . حكم ثانوى ، تقيّه است و آن در صورتى است كه مجبور باشد با ظالمان حفظ ظاهر كند و گر نه به او يا ديگر مسلمانان و يا بدين صدمه
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 237
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٣٧