فرمودهاند « المعاصى كلَّها كبيرة » زيرا همه قبيحاند ليكن بعضى نسبت ببعضى بزرگتراند ولى فى نفسه گناه صغيره نداريم .
در مستمسك عروه ذيل مسئلهء عدالت امام جماعت ، از شيخ مفيد ، قاضى ، شيخ طوسى و علَّامهء حلَّى نقل شده كه فرمودهاند : « كلّ معصية كبيرة » و صغيره و كبيره بودن بالنسبة است .
اقوال ديگرى نيز در اين باره هست كه احتياج بنقل آنها نيست مگر قول ذيل :
و آن اينكه : صغيره و كبيره بودن نسبت بفاعل است مثلا اگر عالم گناهى كند كبيره است و اگر همان گناه را جاهل بكند كبيره نيست على هذا بايد با مكان و زمان نيز فرق كند مثل گناه در رمضان و غير آن و يا گناه در حرم مكَّه و غير آن .
به نظر نگارنده : اين دو قول فى حدّ نفسه صحيحاند ولى قرآن و روايات ناظر به اين دو قول نيست بلكه ظهورشان در آنست كه بعضى از گناهان بذاته كبيرهاند و بعضى صغيره و گرنه حساب صغائر و كبائر از بين خواهد رفت ، مثلا معنى * ( « إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبائِرَ ما تُنْهَوْنَ عَنْه » ) * اين مىشود : اگر از كبائر نهى شده كه با قياس بهمديگر كبيرهاند اجتناب كنيد . . . و اين مفهوم درستى نخواهد داشت و شما هر صغيره را كه در نظر بگيريد نسبت بكوچكتر از آن كبيره خواهد بود ، يا روز قيامت گناهكار بگويد : اين چه كتابى است كه هيچ صغيره را كه نسبت بسائر گناهان صغيره است و . . . ترك نكرده .
بعبارت ديگر براى كبائر و صغائر مفهوم مشخصّى نخواهيم داشت .
ظاهر آنست ( و اللَّه العالم ) گناهان مثل اشياء مختلف الحقيقة و فى حدّ نفسه هستند مثلا ميگوئيم : اين شتر است ، اين اسب ، اين گاو ، اين گوسفند ، اين گربه و اين موش هكذا گناهان : اين قتل است ، اين اكل مال يتيم و اين اوقات تلخى بزن و فرزند و نظير آن .
على هذا بايد ديد كدام گناهان در شرع كبيره خوانده شدهاند و با استقصاء
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 78
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٧٨