جهان ابدى نيست ، خورشيد و ماه و ستارگان و زمين هر يك مدت معينى دارند ، و چون مدتشان سر آيد جواز مرگ خويش را دريافت كرده و در هم ريخته خواهند شد ، و همه مانند انسان و درخت و غيره ، سن و سال و مرگ و فنا دارند .
اينك قسمتى از آيات اين مرحله :
1 - * ( وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى . . . ) * لقمان :
29 . ايضا آيهء 2 سورهء رعد .
2 - * ( أَ وَلَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ الله السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُسَمًّى ) * روم : 8 .
3 - * ( ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَأَجَلٍ مُسَمًّى ) * احقاف : 3 . ملاحظه مىشود كه اجل مسمّى ( مدّت معيّن ) در بارهء آسمانها و زمين و خورشيد و ماه و غيره ذكر شده و همهء اينها تا مدّتى در اين وضع و نظم خواهند بود .
اينك آياتى در از بين رفتن نظام كنونى : 1 - * ( إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ ) * .
* ( وَإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ ) * .
. . .
* ( وَإِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ ) * .
* ( وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ ) * .
* ( عَلِمَتْ نَفْسٌ ما أَحْضَرَتْ ) * .
تكوير : 1 - 14 .
يعنى : آنگاه كه خورشيد در هم پيچيده و خاموش شود .
وقتى كه ستارگان تيره شوند .
وقتى كه كوهها به راه افتند و روان گردند .
وقتى كه حامله ها خالى شوند و چيزى درون چيزى نماند .
وقتى كه وحوش جمع گردند .
وقتى كه درياها بر افروخته ( و تبخير ) گردند .
وقتى كه آسمان ( از اطراف زمين )
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 57
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٥٧