اقامهء نماز است در بارهء بعضى آمده * ( وَإِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى ) * نساء : 142 . كه مخالف خشوع است و * ( فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ . الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ ) * ماعون : 5 - 6 . كه مخالف ادامه است .
* ( وَأَنْ أَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً ) * يونس : 105 . اقامه در اين گونه آيات ظاهرا بمعنى دوام و ثبوت است يعنى :
پيوسته توجّه بدين كن و بدان ملازم باش .
قائِمَة نيز بمعنى ثبوت و دوام آيد چنان كه در قاموس و اقرب گفته است على هذا قائمه در آيهء * ( مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ أُمَّةٌ قائِمَةٌ يَتْلُونَ آياتِ الله ) * آل عمران : 113 . بمعنى ثانيه است .
مقيم در آيهء * ( وَلَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ ) * و نظير آن بمعنى ثابت و پا بر جا است .
استقامت : راغب گويد استقامت طريق آن است كه راست و بر خطَّ مستوى باشد و طريق حقّ را به آن تشبيه ميكنند مثل * ( اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ) * فاتحه : 6 . * ( وَأَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً ) * انعام : 153 . و استقامة انسان آنست كه ملازم طريق حق باشد .
* ( فَمَا اسْتَقامُوا لَكُمْ فَاسْتَقِيمُوا لَهُمْ ) * توبه : 7 . يعنى تا مشركان در پيمان خود نسبت بشما ثابت ماندند شما هم نسبت به آنها در پيمان خويش ثابت باشيد .
* ( قَدْ أُجِيبَتْ دَعْوَتُكُما فَاسْتَقِيما ) * يونس : 89 . دعاى شما باجابت رسيد در كار خود و تبليغ دين ثابت و پا بر جا باشيد . * ( إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا الله ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ . . . ) * فصلت : 30 . آنان كه گفتند : پروردگار ما خداست و سپس در آن قول ثابت ماندند ملائكه بر آنها نازل شوند .
قيام همانطور كه مصدر است جمع قائم نيز آمده مثل * ( ثُمَّ نُفِخَ فِيه أُخْرى فَإِذا هُمْ قِيامٌ يَنْظُرُونَ ) * زمر : 68 . * ( الَّذِينَ يَذْكُرُونَ الله قِياماً وَقُعُوداً ) * آل عمران :
191 . قيام در هر دو آيه جمع قائم است چنان كه قعود جمع قاعد .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 49
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٤٩