* ( وَضاقَ بِهِمْ ذَرْعاً وَقالَ هذا يَوْمٌ عَصِيبٌ ) * هود : 77 . لوط بوسيلهء فرستادگان بتنگى افتاد و گفت امروز روز سختى است .
عصيب يك بار و عصبة چهار بار در قرآن مجيد آمده است : يوسف :
8 و 14 ، نور : 11 ، قصص : 76 .
عصر : فشردن . « عَصَرَ الْعِنَبَ :
اسْتَخْرَجَ ماءَه » * ( قالَ أَحَدُهُما إِنِّي أَرانِي أَعْصِرُ خَمْراً ) * يوسف : 36 . يكى از آن دو گفت من خودم را در خواب مىبينم كه انگور ميفشارم بقولى انگور باعتبار ما يؤل اليه خمر خوانده شده از زجاج و ابن انبارى نقل شده :
عرب آنگاه كه معنى واضح باشد شىء را باسم ما يؤل اليه ميخواند مثل آجر مىپزم حال آنكه خشت مىپزد تا آجر باشد .
يَعْصِرُون * ( ثُمَّ يَأْتِي مِنْ بَعْدِ ذلِكَ عامٌ فِيه يُغاثُ النَّاسُ وَفِيه يَعْصِرُونَ ) * يوسف :
49 . پس از آن سالى ميايد كه در آن مردم باران داده ميشوند و ميفشارند .
آنچه احتياج بفشردن و آب گرفتن داشته باشد از قبيل انگور و زيتون و غيره . بعضى « يعصرون » را بصيغهء مجهول خواندهاند .
اعصار * ( أَ يَوَدُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تَكُونَ لَه جَنَّةٌ مِنْ نَخِيلٍ وَأَعْنابٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأَنْهارُ ) * . . . * ( فَأَصابَها إِعْصارٌ فِيه نارٌ فَاحْتَرَقَتْ ) * بقره : 266 . اعصار را گرد باد . باديكه غبار بلند مىكند گفتهاند ولى بايد اعصار بمعنى فشار و بهم سائيدن باشد امروز در علل آتش سوزى جنگلها روشن شده كه شدت باد يا گرد باد باعث بهم سائيدن درختان جنگل مىشود و در اثر آن آتش سوزى ايجاد شده و قسمت اعظمى از جنگل ميسوزد و اين از امتيازات قرآن مجيد است كه به علت آتش سوزى اشاره كرده است يعنى : آيا يكى از شما دوست ميدارد كه باغى از خرما و انگور داشته باشد و نهرها از زير آن روان گردد . . . پس فشاريكه توليد آتش مىكند به آن رسيده و بسوزد .
* ( وَأَنْزَلْنا مِنَ الْمُعْصِراتِ ماءً ثَجَّاجاً نباء : 14 . از مجمع البيان