114 . اعمال مذهبى و اطاعت پروردگار بهترين شكر در مقابل نعمتهاست * ( « اعْمَلُوا آلَ داوُدَ شُكْراً وَقَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ » ) * سباء : 12 . و آن قسم سوم از اقسام شكر است كه از راغب نقل گرديد . سجدهء شكر ، نماز شكر ، احسان و وليمهء شكر از اين قبيل است روايت شده : چون سر ابن زياد را بمدينه آوردند حضرت سجّاد عليه السّلام بشكرانهء آن قدرى ميوه بر اهل مدينه تقسيم فرمود .
2 - شكر از بنده همان است كه گفته شد . شكر از خدا مجازات عمل صالح بنده است و خداوند از اين جهت شاكر و شكور است * ( « وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ الله شاكِرٌ عَلِيمٌ » ) * بقره : 158 . ايضا * ( « وَيَزِيدَهُمْ مِنْ فَضْلِه إِنَّه غَفُورٌ شَكُورٌ » ) * فاطر : 30 .
چنين عمل را عمل مشكور گوئيم * ( « إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَكانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً » ) * انسان : 22 .
3 - شكر سبب مزيد نعمت است چنان كه فرموده * ( « وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِنْ شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ » ) * ابراهيم : 7 . در تفسير عياشى از حضرت امام صادق عليه السّلام نقل است هر بنده ايكه خدا به او نعمتى بدهد در قلبش آن را بداند - و در روايتى با قلبش به آن اقرار كند - و با زبان خدا را حمد نمايد سخن او به آخر نميرسد تا خدا بزيادت فرمان دهد . از اين قبيل روايت بسيار ميتوان يافت .
آيهء * ( « وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِه وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ » ) * نمل :
40 . نيز مطلب آيهء فوق را مىرساند .
ناگفته نماند ذيل آيهء اول * ( « وَلَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابِي لَشَدِيدٌ » ) * عكس مطلب را روشن مىكند يعنى كفران نعمت سبب از بين رفتن آنست و اگر ظاهرا هم از بين نرود بنقمت مبدل مىشود و رو سياهى ببار مياورد .
4 - شكرگزار بندهء حكيم و داراى درك است * ( « وَلَقَدْ آتَيْنا لُقْمانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّه » ) * لقمان : 12 .
5 - در قرآن مجيد راجع بشكر بسيار تشويق شده است . آنچه از دست بندگان آيد همان است كه نعمتهاى
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 63
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٦٣