انّما هو الحبوب و امثالها » .
ايضا در روايت 46 باب 27 از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده كه دربارهء آيهء ما نحن فيه فرمود : « عنى بطعامهم هنا الحبوب و الفاكهة غير الذّبائح الَّذين يذبحون فانّهم لا يذكرون اسم اللَّه عليها . . . » .
و نيز در آن دو باب هست كه اگر اهل كتاب وقت ذبح نام خدا را ذكر كنند از ذبائح آنها بخور و مضمون بعضى ديگر آنست كه از ذبائح آنها مخور خواه نام خدا را ذكر كنند يا نه . و نيز هست كه نصارى بجاى نام خدا « باسم المسيح » ميگويند . و نيز هست : على عليه السّلام بمنادى خود دستور ميداد كه روز عيد قربان در كوفه ندا ميكرد :
قربانيهاى شما را يهود و نصارى ذبح نكنند و فقط مسلمانان ذبح كنند .
على هذا با اين همه روايات نميشود گفت : مراد از طعام در آيه مطلق طعام است و شامل ذبائح نيز مىشود ، مؤيد ديگر آنست كه ظهور طعام آنگاه كه بى قرينه باشد در حبوبات است . صاحب المنار طعام را اعم گرفته و به شيعه در اين باره شديدا تاخته و الميزان كلام او را نقل و ردّ كرده است رجوع شود بالميزان .
با وجود اين ، بعضى از فقهاء شيعه باستناد ظاهر آيه و روايات طعام را اعم گرفته شامل ذبائح هم دانسته و بحليّت ذبيحهء اهل كتاب فتوى دادهاند .
در مجمع البيان ذيل آيهء فوق فرموده : اكثر فقها و مفسران گفتهاند مراد از طعام ذبائح اهل كتاب است ، جماعتى از اصحاب ما نيز بر اين عقيدهاند . شهيد عليه الرحمه در لمعه فرموده : جماعتى قائلاند كه در صورت شنيدن تسميهء اهل كتاب ذبيحهء آنها حلال است و ديگران ذبيحهء غير مجوسى را مطلقا حلال دانستهاند و به آن روايات صحيحى هست كه معارض به مثل و محمول بر تقيّه يا محمول بر ضرورتاند .
علَّامه رحمه اللَّه در مختلف پس از نقل اينكه مشهور در نزد فقهاء شيعه حرمت ذبيحهء مطلق كفّار است فرموده :
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 218
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢١٨