مجيد قول راغب و قاموس و اقرب را تصديق مىكند كه گفتهاند : مؤنّث است گاهى مذكَّر هم آيد .
2 - بعضىها از جمله راغب باستناد آيهء * ( « ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ فَسَوَّاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ » ) * بقره : 29 . كه ضمير سماء جمع آمده ، گفتهاند : سماء مفرد و جمع هر دو به كار ميرود . و بعضى گفتهاند : اسم جنس است . ولى بقرينهء * ( « ثُمَّ اسْتَوى إِلَى السَّماءِ وَهِيَ دُخانٌ ) * . . . * ( فَقَضاهُنَّ سَبْعَ سَماواتٍ فِي يَوْمَيْنِ » ) * فصلت : 11 و 12 . و چنان كه در « ارض » گذشت سماء در آنحال دخان و گاز غليظ بود و بتدريج رقيق شده و مبدل بهفت آسمان گرديده است على هذا سماء مفرد است و جمع آمدن ضمير باعتبار ما بعد است كه سبع سموات بوده باشد .
3 - سماء در آيهء * ( « يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً » ) * نوح : 11 . و نيز در آيهء 6 سورهء انعام و 52 سورهء هود بمعنى باران است چنان كه در « درر » گذشت اهل لغت و تفسير تصريح كردهاند كه بباران سماء گفته مىشود .
راغب ميگويد باران سماء ناميده شده چون از سماء ميايد . بعلف نيز سماء گويند به جهت اينكه از باران است و يا به علت ارتفاعش از زمين .
4 - در قرآن هر جا كه سموات سبع آمده مراد ظاهرا طبقات هفتگانهء هواست . ناگفته نماند : دانشمندان طبقات هوا را به پنج قسمت تقسيم كرده ، حدود و مشخصات آن را معيّن نمودهاند بدين شرح :
تروپوسفر : ارتفاع اين طبقه در استوا 16 كيلومتر و در قطبين 10 كيلومتر است . در همين قسمت است كه ابرها تشكيل مىشود و وضع هواى زمين تعيين ميگردد . هفتاد و پنج درصد گازهاى سازندهء جوّ در همين منطقه مىباشد و رعد و برق و برف و تگرگ و غيره در آن قرار دارند .
ستراتسفر : اين طبقه از بالاى تروپوسفر شروع شده تا بلندى 32 كيلومترى سطح زمين ادامه دارد در آن تند بادهاى مداوم ميوزد . دو شط
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 333
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٣٣