18 . و فرموده * ( « يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ فَما لَه مِنْ قُوَّةٍ وَلا ناصِرٍ » ) * طارق : 9 و ما بعد آيه ما نحن فيه اين آيه است كه * ( « يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ . . . » ) * يعنى :
گناهكاران با علامت خود شناخته ميشوند مشروح اين سخن در « سئل » خواهد آمد انشاء اللَّه .
ذنوب : ( بفتح اوّل ) * ( « فَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ذَنُوباً مِثْلَ ذَنُوبِ أَصْحابِهِمْ فَلا يَسْتَعْجِلُونِ » ) * ذاريات : 59 راغب ذنوب را اسب دراز دم و دلو دمدار گفته و ميگويد بطور استعاره در معناى نصيب به كار ميرود يعنى براى ستمگران نصيبى از عذاب هست مانند نصيب ستمگران گذشته پس عجله نكنند .
طبرسى آن را دلو پر از آب گفته و آنگاه نصيب معنى كرده است . ابن - اثير در نهايه آن را دلو بزرگ گفته و از بعضى نقل مىكند كه ذنوب نميگويند مگر آنكه آب داشته باشد و گويد در حديث بول اعرابى آمده كه « امر بذنوب من ماء فاريق عليه » يعنى دستور داد تا دلوى پر از آب بر آن ريخته شد .
صحاح آن را اسب دراز دم ، نصيب ، دلو پر از آب و غيره گفته است .
قاموس : اسب دم كلفت ، روز پر شر ، دلويكه آب دارد . نصيب و غيره معنى كرده است .
بهر حال مراد از آن در آيهء شريفه نصيب است و اعتباريكه در ذنب گذشت در آن نيز جارى و نصيب عذاب را ذنوب گفتهاند زيرا مثل دم در آخر است .
ذهاب :
رفتن . * ( فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْراهِيمَ الرَّوْعُ » ) * هود : 74 اگر با باء متعدى شود معناى بردن ميدهد مثل * ( « ذَهَبَ الله بِنُورِهِمْ » ) * بقره : 17 . خدا نور آنها را برد با باب افعال نيز متعدى مىشود نحو * ( « وَقالُوا الْحَمْدُ لِلَّه الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ » ) * فاطر : 34 . ذاهب :
رونده * ( « قالَ إِنِّي ذاهِبٌ إِلى رَبِّي » ) * صافّات : 99 .
ذهب : طلا . * ( وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلا يُنْفِقُونَها فِي سَبِيلِ الله فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَلِيمٍ » ) * توبه : 34 ، سخن ما دربارهء طلا در كنز خواهد آمد