« لا تَسُبُّوا هؤُلاء فَانَّه لا يَخْلُصُ الَيْهِمْ شَىْءٌ مِمّا تَقُولُونَ وَتُؤْذُونَ الاحْياءَ الا انَّ البَذاءَ لُؤْمٌ » ( المحجة ج 5 ص 215 ) .
به نظر ميايد منظور دشنام آشكارا دربارهء مشركان و كفّار است و در پنهانى اشكالى نداشته باشد مگر آنكه بگوئيم چون فحش باعث پستى دشنام ده است براى حذر از پست بودن بايد مطلقا فحش نگويد .
سبّ فقط دو بار در قرآن آمده كه نقل شد .
سبب :
وسيله . راغب گويد : سبب ريسمانى است كه با آن بدرخت خرما بالا ميروند جمع آن اسباب . فرموده * ( فَلْيَرْتَقُوا فِي الأَسْبابِ ) * ص : 10 . يعنى در ريسمانها بالا روند اين در معنى اشاره است به آيهء * ( أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ يَسْتَمِعُونَ فِيه . . . ) * طور : 38 . يا آنها را نردبانى است كه در آن بالا رفته و گوش ميدهند ؟ آنگاه بهر وسيله سبب گفتهاند .
صحاح و قاموس و اقرب نيز معناى اولى آن را ريسمان و معنى دوّمى را وسيله گفتهاند . ابن اثير گويد :
سبب ريسمانى كه با آن آب ميكشند .
و بطور استعاره بهر وسيله سبب گفته شده .
* ( فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ إِلَى السَّماءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُه ما يَغِيظُ ) * حج :
15 . هر كه گمان مىكند كه خدا پيغمبرش را يارى نخواهد كرد ريسمانى به آسمان بكشد و سپس آن را قطع كند و بيافتد و ببيند آيا حيله اش غيظ و كينهء او را از بين ميبرد . آيه در شرح حال كسانى است كه به پيشرفت اسلام گمان نداشتند .
* ( وَآتَيْناه مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً . فَأَتْبَعَ سَبَباً ) * كهف : 84 - 85 . بذو القرنين از هر چيز وسيلهاى داده بوديم بيك وسيله از آنها تابع شد و از آن استفاده نمود .
* ( وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الأَسْبابُ ) * بقره : 166 .
آيه راجع بقيامت است يعنى : وسائل دنيا از آنها بريده شد . * ( أَمْ لَهُمْ مُلْكُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ وَما بَيْنَهُما فَلْيَرْتَقُوا فِي الأَسْبابِ ) * ص : 10 . معنى آيه گذشت .
* ( يا هامانُ ابْنِ لِي صَرْحاً لَعَلِّي أَبْلُغُ ) *